Bitcoin Đã Thay Đổi, Nhưng Nhà Đầu Tư Vẫn Đang Nhìn Bằng Lăng Kính Cũ (Btc, Crypto, Stock)

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ cuối phiên thứ hai đầu tuần (2007-US) có sự phân hóa khi Dow Jones giảm 0.56%, S&P 500 gần như đi ngang còn Nasdaq tăng nhẹ 0.2%. Hợp đồng vàng giảm nhẹ quanh 4012 USD/ounce. Còn dầu tăng lên 83.6 USD/thùng, BRENT thì tăng lên 89.55 USD/thùng.

Bitcoin đã có thời điểm tăng lên trên 66,000 USD. Các altcoin lớn đều tăng. Vốn hóa thị trường crypto tăng lên 2.26 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền vào các quỹ crypto spot ETF tại Mỹ trong ngày 20/7 ghi nhận xu hướng tích cực với Bitcoin ETF có dòng tiền vào đạt 226.92 triệu USD. Ethereum ETF cũng ghi nhận dòng tiền vào 38.09 triệu USD, trong khi các quỹ ETF liên quan đến XRP và Solana lần lượt thu hút 2.49 triệu USD và 2.64 triệu USD. Bên cạnh đó, HBAR ETF ghi nhận dòng vốn mới khoảng 539.96 nghìn USD. Các tài sản khác như HYPE, LINK, AVAX, DOGE, DOT, LTC và BNB không ghi nhận dòng tiền vào hoặc ra đáng kể trong phiên giao dịch này.

Mỹ nói Iran sẽ phải trả giá

Tình hình hiện tại vẫn khá căng thẳng khi xung đột giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Giá dầu phản ánh rõ điều này khi hợp đồng dầu đang ở mức khoảng 83,49 USD, tăng hơn 12%, trong khi dầu Brent cũng quay trở lại gần mốc 90 USD/thùng. Sau khoảng một tuần kể từ khi chiến sự bùng phát trở lại, cả hai bên đều tuyên bố lệnh ngừng bắn 60 ngày trước đó không còn hiệu lực, khiến thị trường tiếp tục theo dõi khả năng leo thang trong thời gian tới.

Tuy nhiên, điều mà các nhà đầu tư quan tâm nhất không chỉ là diễn biến chiến sự mà là mức độ ảnh hưởng của nó đến thị trường tài chính. Những tuyên bố chính trị từ hai phía vẫn đang diễn ra, trong đó Mỹ cảnh báo Iran sẽ phải trả giá cho những tổn thất đối với binh sĩ Mỹ, còn các lực lượng được Iran hậu thuẫn đưa ra cảnh báo có thể phong tỏa các tuyến hàng hải quan trọng như eo biển Bab el Mandeb, gây ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển dầu và hàng hóa. Đây là một trong những yếu tố khiến giá dầu tăng trở lại.

Hiện tại, tác động của xung đột chủ yếu tập trung ở thị trường dầu mỏ thay vì lan rộng sang các loại tài sản khác. Giá xăng tại Mỹ cũng bắt đầu phản ánh xu hướng này, với mức trung bình toàn quốc vượt 4 USD/gallon, còn tại California lên khoảng 5,49 USD/gallon.

Điều quan trọng đối với nhà đầu tư không nằm ở việc giá dầu tăng trong ngắn hạn mà là liệu mức tăng này có đủ lớn và kéo dài đủ lâu để thay đổi kỳ vọng về lạm phát, thanh khoản và chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh, chi phí năng lượng có thể gây áp lực lên lạm phát, khiến Fed khó giảm lãi suất hoặc thậm chí phải duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn.

Bên cạnh đó, nguồn cung dầu cũng đang chịu áp lực khi lượng dầu dự trữ của Mỹ giảm xuống khoảng 5.1 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ năm 1983. Một số quốc gia châu Á như Thái Lan và Trung Quốc cũng đã sử dụng lượng dầu dự trữ để kiểm soát giá. Tuy nhiên, cả Mỹ và Iran đều phải đối mặt với những áp lực kinh tế riêng. Nếu xung đột kéo dài và các tuyến vận chuyển dầu bị ảnh hưởng, Iran cũng gặp khó khăn trong việc xuất khẩu dầu, do đó cả hai bên đều có động lực để tìm kiếm giải pháp ngoại giao.

Từ góc nhìn của thị trường, phần lớn nhà đầu tư hiện vẫn cho rằng tình hình có khả năng sẽ hạ nhiệt thông qua đàm phán. Quan trọng hơn, diễn biến chiến sự trong thời gian qua chưa làm thay đổi đáng kể kỳ vọng về chính sách của Fed. Hiện tại, thị trường vẫn dự đoán Fed nhiều khả năng giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 7, với xác suất khoảng 83.4%, trong khi khả năng tăng lãi suất chỉ khoảng 16.6%. Đến cuộc họp tháng 9, nhà đầu tư nghiêng nhiều hơn về khả năng có một đợt tăng lãi suất, và đến cuối năm phần lớn vẫn kỳ vọng Fed có thể tăng thêm khoảng 0.25%.

Nhìn chung, dù nhà đầu tư có sự lo lắng trước diễn biến chiến sự và giá dầu tăng trở lại, tâm lý thị trường hiện chưa chuyển sang trạng thái hoảng loạn. Những yếu tố quyết định trong thời gian tới vẫn là liệu giá dầu có tiếp tục leo thang đến mức làm thay đổi kỳ vọng về lạm phát và chính sách tiền tệ hay không. Hiện tại, thị trường vẫn đang duy trì quan điểm rằng xung đột có thể được giải quyết thông qua ngoại giao và chưa tạo ra tác động lớn lên toàn bộ hệ thống tài chính.

Các mô hình chu kỳ Bitcoin

Bitcoin hiện tại đang cho thấy một thực tế quan trọng rằng nhiều giả thuyết trước đây về động lực giá có thể không còn phù hợp hoàn toàn với bối cảnh mới. Trước đây, nhiều người cho rằng Bitcoin giữ được vùng giá 70.000 đến 80.000 USD là nhờ lực mua liên tục từ MicroStrategy và Michael Saylor. Thậm chí có quan điểm cho rằng nếu không có lực mua này, Bitcoin có thể đã giảm sâu về 50.000, 40.000 USD hoặc thấp hơn. Tuy nhiên, thời gian gần đây khi MicroStrategy không còn mua mạnh, thậm chí có động thái bán ra, trong khi lực bán từ các quỹ ETF vẫn tồn tại, Bitcoin vẫn duy trì được trên vùng 60.000 USD. Điều này cho thấy giả thuyết “không có MicroStrategy thì Bitcoin sẽ giảm mạnh” đã không còn chính xác như nhiều người từng nghĩ.

Một góc nhìn khác cần được xem xét là liệu mức giảm hiện tại của Bitcoin đã đủ lớn hay chưa. So với các chu kỳ trước, nhiều người cho rằng mức giảm khoảng 50% vẫn chưa phải là mức điều chỉnh sâu, bởi Bitcoin từng giảm 70% đến 80% trong các giai đoạn như 2018, 2019 hay 2022. Tuy nhiên, khi đánh giá giá Bitcoin bằng USD, cần tính đến việc bản thân đồng USD cũng mất giá theo thời gian do lạm phát, thâm hụt ngân sách và việc mở rộng cung tiền toàn cầu. Vì vậy, mức giảm của Bitcoin nếu xét trên giá trị thực có thể lớn hơn con số thể hiện trên biểu đồ.

Dù vậy, Bitcoin mới tồn tại khoảng 17 năm, tương đương khoảng bốn chu kỳ, nên dữ liệu lịch sử vẫn còn hạn chế để đưa ra những quy luật tuyệt đối. Quan điểm hợp lý là tin vào lịch sử cho đến khi lịch sử không còn đúng nữa. Hiện tại, chu kỳ bốn năm vẫn có những điểm tương đồng, nhưng điều quan trọng hơn là xu hướng dài hạn: Bitcoin vẫn có những giai đoạn tăng trưởng và điều chỉnh, nhưng giá trị lâu dài phụ thuộc vào nhu cầu thực tế đối với tài sản này.

Thực tế cho thấy nhiều điều mà thị trường từng tin tưởng mạnh mẽ đã từng bị phá vỡ. Năm 2022, nhiều người tin Bitcoin sẽ không thể giảm dưới đỉnh của chu kỳ trước, tức vùng 20.000 USD của năm 2017. Tuy nhiên, giá cuối cùng giảm xuống khoảng 15.000 USD, khiến nhiều nhà đầu tư hoảng loạn rời bỏ thị trường trước khi Bitcoin phục hồi mạnh mẽ sau đó. Ở chiều ngược lại, nhiều dự đoán tích cực cũng không còn đúng, như quan điểm cho rằng Bitcoin chỉ có thể lập đỉnh mới sau halving khoảng tám tháng. Năm 2024, Bitcoin đã tạo đỉnh mới trước cả sự kiện halving.

Điều này cho thấy các mô hình như chu kỳ bốn năm, Stock-to-Flow, Power Law, dữ liệu on-chain hay chu kỳ bầu cử Mỹ có thể hữu ích để mô tả thị trường, nhưng không nên được xem là nguyên nhân tuyệt đối quyết định giá Bitcoin. Sai lầm không nằm ở bản thân mô hình mà nằm ở việc con người biến sự tương quan thành quan hệ nhân quả. Một mô hình có thể hoạt động tốt trong một giai đoạn nhất định vì phản ánh điều kiện của thời điểm đó, nhưng khi môi trường thay đổi, nó có thể mất đi độ chính xác.

Bitcoin nên được nhìn nhận như một hệ thống đang liên tục tiến hóa. Mỗi giai đoạn phát triển lại có những động lực khác nhau. Giai đoạn 2011 đến 2013 chủ yếu được dẫn dắt bởi thợ đào và những người tiên phong. Đến năm 2017, các sàn giao dịch và nhà đầu tư nhỏ lẻ đóng vai trò lớn. Giai đoạn 2018 đến 2021 chịu ảnh hưởng mạnh từ dòng tiền tổ chức và chính sách tiền tệ nới lỏng. Từ năm 2022 đến nay, ETF Bitcoin, các công ty tích lũy Bitcoin trên bảng cân đối tài chính và sự tham gia của các tổ chức lớn đang thay đổi cấu trúc thị trường.

Trong tương lai, các yếu tố mới như ngân hàng trung ương, stablecoin, AI agent hoặc việc Bitcoin trở thành tài sản thế chấp trong hệ thống tài chính toàn cầu có thể tiếp tục tạo ra những động lực mới. Vì vậy, kỳ vọng một mô hình có thể dự đoán Bitcoin mãi mãi cũng giống như việc dùng một đặc điểm ở một giai đoạn phát triển của con người để dự đoán toàn bộ cuộc đời họ. Một mô hình không sai, mà đơn giản là nó chỉ phù hợp với lượng thông tin và bối cảnh nhất định.

Bitcoin cũng tương tự như Internet, nền kinh tế hay các hệ sinh thái tự nhiên, luôn thay đổi khi có thêm người tham gia và thông tin mới. ETF đã thay đổi Bitcoin, các công ty tích lũy Bitcoin đã thay đổi Bitcoin, và sự tham gia của các quốc gia cũng có thể tiếp tục tạo ra những thay đổi lớn. Stablecoin làm giảm vai trò của Bitcoin trong thanh toán hàng ngày, trong khi những công nghệ mới như AI có thể mở ra các cách sử dụng khác trong tương lai.

Vì vậy, điều quan trọng nhất không phải là mô hình nào dự đoán đúng giá Bitcoin trong ngắn hạn, mà là liệu Bitcoin có tiếp tục tạo ra nhu cầu trong dài hạn hay không. Giá trị của Bitcoin không được quyết định bởi chu kỳ bốn năm, Stock-to-Flow hay bất kỳ mô hình cụ thể nào, mà phụ thuộc vào khả năng tiếp tục thu hút người dùng, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các quốc gia.

Các mô hình chỉ là công cụ giúp chúng ta hiểu Bitcoin ở từng thời điểm khác nhau. Điều quyết định giá trị dài hạn của Bitcoin chính là sự phát triển của hệ sinh thái, khả năng thích nghi và mức độ gia tăng của nhu cầu sử dụng cũng như tích lũy trong nhiều năm tới. 

Các công ty tích lũy BTC, ETH

Công ty Strategy hiện đang có một động thái đáng chú ý khi thay vì tiếp tục mua thêm Bitcoin, họ tập trung củng cố nguồn tiền mặt để đảm bảo khả năng vận hành trong thời gian dài. Thông qua việc bán cổ phiếu MSTR, công ty đã tích lũy được khoảng 3.22 tỷ USD tiền mặt, đủ để chi trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi cũng như thanh toán lãi vay trong khoảng 22 tháng mà không cần thực hiện thêm hoạt động tài chính lớn nào. Điều này cho thấy Strategy vẫn đang duy trì sự linh hoạt về vốn và nếu giá Bitcoin tăng trong tương lai, áp lực tài chính của công ty sẽ được giảm đáng kể.

Nhu cầu đối với cổ phiếu MSTR vẫn tồn tại khi cổ phiếu này tiếp tục nằm trong danh mục của nhiều quỹ ETF. Việc các quỹ như Vanguard mua cổ phiếu Strategy không hoàn toàn đồng nghĩa với việc họ chủ động đặt cược riêng vào Bitcoin, mà phần lớn đến từ việc dòng tiền đầu tư vào các quỹ ETF vốn hóa lớn khiến quỹ phải mua những cổ phiếu thành phần, trong đó có MSTR. Điều này cho thấy thị trường vẫn duy trì sự quan tâm nhất định đối với cổ phiếu liên quan đến Bitcoin.

Trong khi đó, công ty Strive, một doanh nghiệp có chiến lược tương tự Strategy, đang có phần thuận lợi hơn khi ít chịu tác động từ các thông tin tiêu cực liên quan đến cổ phiếu ưu đãi. Cổ phiếu của Strive vẫn duy trì khả năng tăng giá, tạo điều kiện để công ty tiếp tục mua Bitcoin. Gần đây, họ đã mua thêm 21 Bitcoin với giá trung bình khoảng 63,200 USD/BTC, nâng tổng lượng Bitcoin nắm giữ lên gần 19,921 BTC.

Một doanh nghiệp khác là Bitmine của Tom Lee cũng tiếp tục gia tăng lượng Ethereum nắm giữ dù đang chịu khoản lỗ lớn. Công ty đã mua thêm khoảng 7,430 ETH, nâng tổng số Ethereum dự trữ lên khoảng 5.7 triệu ETH. Nếu nhà đầu tư tin rằng Ethereum đang bị đánh giá thấp so với Bitcoin trong vài năm qua và có khả năng phục hồi mạnh trong tương lai, Bitmine có thể trở thành một trong những cái tên hưởng lợi lớn khi thị trường Ethereum tăng trưởng trở lại. Tuy nhiên, thách thức hiện tại là khả năng duy trì dòng tiền của công ty trong thời gian dài.

Các thông tin khác:

• BlackRock và Meta đang hợp tác thành lập một công ty mới nhằm xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại El Paso, Texas với tổng vốn đầu tư khoảng 12 tỷ USD. Trong dự án này, BlackRock sở hữu 80% và Meta sở hữu 20%, đồng thời Meta cũng sẽ là khách hàng sử dụng trung tâm dữ liệu này để phục vụ việc huấn luyện AI. Đây là một tín hiệu cho thấy các tập đoàn lớn vẫn đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng AI bất chấp những tranh luận về nguy cơ bong bóng. 

• Về dự luật crypto Clarify tại Mỹ, hiện vẫn chưa có nhiều thông tin mới. Vấn đề quan trọng nhất vẫn là điều khoản liên quan đến xung đột lợi ích và đạo đức, liệu có được Tổng thống Trump chấp thuận hay không. Phiên bản mới nhất từ Quốc hội vẫn chưa được công bố rõ ràng và khả năng thông qua theo dự đoán thị trường đang giảm nhanh. Nếu không được thông qua trong thời gian tới, đây không nhất thiết là vấn đề nghiêm trọng trong dài hạn, bởi ngành crypto vẫn có thể tiếp tục phát triển theo hướng khác để trở thành một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, nếu được thông qua, đây sẽ là một yếu tố hỗ trợ lớn cho thị trường. 

• Tại Nhật Bản, một ví dụ đáng chú ý về ứng dụng stablecoin đang xuất hiện khi công ty Maruwa sử dụng stablecoin JPYC liên kết với đồng Yên Nhật để thanh toán cho khoảng 2.300 đối tác vận chuyển hàng hóa, với giá trị khoảng 1 tỷ Yên. Đây là một trong những trường hợp đầu tiên cho thấy stablecoin có thể được sử dụng rộng rãi trong hoạt động kinh doanh thực tế. JPYC được phát hành trên các blockchain công khai như Ethereum và Avalanche thay vì mạng lưới riêng của chính phủ, cho thấy xu hướng phát triển stablecoin đang nghiêng về các hệ sinh thái blockchain mở.