BITCOIN: LÀN SÓNG CHẤP NHẬN ĐANG LAN RỘNG, CUỘC CHƠI ĐANG THAY ĐỔI

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ năm (27/08-US) kết thúc phiên cả ba chỉ số đều giảm, trong đó Nasdaq giảm nhiều nhất 1.57%. Hợp đồng vàng giảm nhẹ quanh 4635 USD/ounce. Dầu điều chỉnh nhẹ ở hơn 83 USD/thùng, Brent cũng giảm xuống hơn 89 USD/thùng.

Động lực chính đến từ Nvidia khi kết quả quý II vượt kỳ vọng và dự báo doanh thu quý III đạt khoảng 108 tỷ USD, chưa tính khả năng bán chip cho Trung Quốc. Điều này cho thấy nhu cầu AI vẫn rất mạnh và cả nhà sản xuất chip, doanh nghiệp xây dựng hạ tầng lẫn bên sử dụng AI đều đang tạo ra lợi nhuận. 

Bitcoin đã tiếp tục tăng lên quanh 80,000 USD. Tâm lý thị trường cũng cải thiện rõ rệt khi không chỉ Bitcoin mà nhiều altcoin lớn như BNB, XRP và SOL đều phục hồi. Đáng chú ý, SOL tăng gần 23% và XRP tăng khoảng 14% trong một tuần, cho thấy đà hồi phục đang lan rộng thay vì chỉ tập trung ở Bitcoin. Vốn hóa thị trường crypto tăng lên 2.7 nghìn tỷ USD. Về kỹ thuật, thị trường đang chờ Bitcoin đóng nến tuần trên vùng 82,000 đến 83,000 USD để xác nhận một mức đỉnh cao hơn thay vì tiếp tục hình thành các lower high như thời gian qua. 

Dòng tiền ETF tiếp tục ghi nhận xu hướng tích cực, tập trung chủ yếu vào BTC và ETH. Cụ thể, BTC thu hút 242.24 triệu USD, ETH 234.51 triệu USD, SOL 60.91 triệu USD, HYPE 24.42 triệu USD và XRP 18.47 triệu USD. Trong khi đó, các ETF LINK, HBAR, AVAX, DOGE, DOT, LTC và BNB không ghi nhận dòng tiền ròng trong ngày.

Nhà đầu tư xem BTC là tài sản risk-off

Bitcoin đang dần thay đổi cách được nhìn nhận trên thị trường. Theo BlackRock, ngày càng có nhiều tổ chức xem Bitcoin như một tài sản risk-off, tức có thể được tìm đến khi lo ngại tiền pháp định mất giá, lạm phát tăng và nguồn cung tiền tiếp tục mở rộng. Điều này khác với quan niệm phổ biến trước đây rằng Bitcoin chủ yếu là tài sản rủi ro cao, chỉ tăng khi thị trường ở trạng thái risk-on.

Sự thay đổi này cho thấy nhóm nhà đầu tư xem Bitcoin là tài sản lưu trữ giá trị đang ngày càng lớn. Không phải tất cả nhà đầu tư đều tin vào luận điểm này, nhưng chỉ cần một phần dòng tiền truyền thống chuyển sang Bitcoin cũng có thể tạo ra lực cầu đáng kể. Đây cũng là lý do Bitcoin dù từng giảm sâu vẫn thường tìm được vùng hỗ trợ và không tiếp tục giảm về 0. Thị trường không chỉ được thúc đẩy bởi FOMO mà còn có nhu cầu mua thực sự từ những người tin vào giá trị dài hạn của Bitcoin.

Trường hợp El Salvador cũng phản ánh sự thay đổi trong cách sử dụng Bitcoin. Việc giao dịch Bitcoin để thanh toán giảm không đồng nghĩa người dân rời bỏ Bitcoin, mà có thể cho thấy họ ngày càng xem Bitcoin như một tài sản đầu tư và lưu trữ giá trị hơn là phương tiện thanh toán hàng ngày. Vì vậy, mức độ sử dụng Bitcoin để mua bán không nên được xem là thước đo duy nhất cho sự thành công của Bitcoin.

Tại Mỹ, đề xuất cho phép các nhà tư vấn đầu tư trực tiếp lưu ký Bitcoin có thể mở thêm một kênh tiếp cận cho khách hàng, dù theo quan điểm của Thuận, sự xuất hiện của Bitcoin ETF đã phần nào giải quyết nhu cầu này và việc tự lưu ký cũng đi kèm thêm rủi ro.

Tuy nhiên, tâm lý truyền thống vẫn khá thận trọng. Một khảo sát của National Institute on Retirement Security cho thấy 77% người Mỹ vẫn xem crypto là khoản đầu tư rủi ro khi đưa vào kế hoạch hưu trí, trong khi khoảng 23% có quan điểm tích cực hơn. Điều này cho thấy Bitcoin vẫn chưa được số đông nhìn nhận hoàn toàn như một tài sản phòng thủ. Dù vậy, nếu tách riêng Bitcoin khỏi phần còn lại của thị trường crypto, kết quả khảo sát có thể sẽ khác đáng kể.

Nhìn tổng thể, điểm đáng chú ý nhất là Bitcoin đang dần có thêm một nhóm người mua dựa trên nhu cầu lưu trữ giá trị và phòng ngừa mất giá tiền tệ, thay vì chỉ mua vì tâm lý chấp nhận rủi ro. Đây là sự thay đổi về cấu trúc nhu cầu có ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng dài hạn của Bitcoin.

Blockchain ngân hàng và vai trò của crypto

Các ngân hàng lớn tại Mỹ như JPMorgan và Bank of America đang hướng tới việc xây dựng mạng blockchain riêng để phục vụ giao dịch giữa các tổ chức. Tuy nhiên, blockchain tư nhân chỉ phù hợp cho một nhóm đối tác nhất định, tương tự cách một hệ thống thanh toán nội bộ hoạt động. Nếu muốn tiếp cận thanh khoản lớn và kết nối với toàn bộ hệ sinh thái crypto, các tổ chức vẫn cần blockchain công cộng như Ethereum hay Solana.

Điều này cho thấy crypto vẫn giữ vai trò quan trọng. Blockchain công cộng không chỉ cung cấp hạ tầng giao dịch mà còn cần cơ chế token và incentive để bảo mật, vận hành và duy trì mạng lưới. Vì vậy, việc các tổ chức xây dựng blockchain riêng không đồng nghĩa crypto sẽ trở nên không cần thiết.

Bitcoin trước bài toán máy tính lượng tử

Một vấn đề dài hạn Bitcoin đang phải nghiên cứu là khả năng chống lại máy tính lượng tử. Bitcoin hiện sử dụng các cơ chế chữ ký như Schnorr và ECDSA để xác thực giao dịch. Các giải pháp chống lượng tử như Falcon, Dilithium hay SPHINCS+ đang được nghiên cứu, nhưng chưa có phương án nào được cộng đồng thống nhất là tối ưu.

Thách thức lớn nằm ở kích thước chữ ký. Chẳng hạn, Falcon 1024 có thể tạo chữ ký lớn hơn rất nhiều so với cơ chế hiện tại, khiến mỗi giao dịch chiếm nhiều không gian block hơn và làm giảm số lượng giao dịch có thể xử lý. Nếu block ngày càng lớn, việc vận hành full node sẽ đòi hỏi nhiều tài nguyên hơn, từ đó có nguy cơ làm mạng Bitcoin tập trung hơn.

Một hướng tiếp cận khác đang được thử nghiệm là xử lý chữ ký chống lượng tử trên một mạng phụ rồi đưa bằng chứng giao dịch trở lại Bitcoin. Cách này đã cho thấy khả năng tương thích với mạng Bitcoin hiện tại nhưng chi phí vẫn rất cao, khoảng 150 đến 200 USD cho mỗi giao dịch và có thể mất nhiều giờ xử lý. Vì vậy, bài toán hiện nay không phải Bitcoin không thể chống lượng tử, mà là làm sao đạt được điều đó với chi phí, dung lượng và mức độ phi tập trung hợp lý.

Tranh cãi lớn có thể xảy ra

Một vấn đề khó hơn là xử lý những Bitcoin hiện đang nằm trong các địa chỉ cũ nếu một cơ chế chống lượng tử mới được triển khai. Những người đang sở hữu Bitcoin có thể được yêu cầu chuyển tài sản sang địa chỉ tương thích, nhưng với những Bitcoin đã mất khóa riêng hoặc những coin lâu năm không hoạt động, chẳng hạn các địa chỉ được cho là liên quan đến Satoshi, cộng đồng sẽ phải quyết định có đóng băng hay không, ai có quyền quyết định và thời hạn chuyển đổi là bao lâu.

Đây có thể trở thành một cuộc tranh luận lớn về triết lý Bitcoin, bởi nó liên quan trực tiếp đến nguyên tắc bất biến, quyền sở hữu và mức độ can thiệp vào mạng lưới. Lịch sử năm 2017 cho thấy những tranh luận về kích thước block từng dẫn đến chia tách Bitcoin và sự ra đời của Bitcoin Cash. Lần này, vấn đề chống lượng tử có thể còn phức tạp hơn vì liên quan trực tiếp đến những Bitcoin đã tồn tại từ trước.

Đồng thời, khi Bitcoin ngày càng được các tổ chức lớn như BlackRock, Fidelity, Strategy và Strive tham gia, những thay đổi quan trọng đối với mạng lưới có thể không còn chỉ là vấn đề của cộng đồng phát triển mà còn chịu ảnh hưởng từ các tổ chức đang nắm giữ lượng tài sản rất lớn.

Nếu cuối cùng tranh cãi dẫn đến hard fork, người đang nắm giữ Bitcoin trên chuỗi hiện tại về nguyên tắc có thể nhận được số lượng coin tương ứng trên các chuỗi mới. Sau đó, thị trường và cộng đồng sẽ quyết định chuỗi nào tiếp tục được xem là Bitcoin chính. Đây hiện vẫn là kịch bản giả định, nhưng là một trong những vấn đề dài hạn đáng theo dõi của Bitcoin.

Các thông tin khác:

• Nhật Bản đang lên kế hoạch xây dựng mạng lưới blockchain quốc gia để thanh toán và hoàn tất giao dịch cổ phiếu, trái phiếu chính phủ gần như tức thời, dự kiến vận hành vào đầu những năm 2030. Hệ thống do cơ quan quản lý tài chính, Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phối hợp triển khai, cho phép các ngân hàng sử dụng token kỹ thuật số để giao dịch trực tiếp. Nhật Bản kỳ vọng blockchain sẽ tăng hiệu quả thị trường và hạn chế dòng vốn chảy ra nước ngoài, trong bối cảnh MUFG, SMBC và Mizuho đã bắt đầu thử nghiệm token hóa tài sản.

• n Độ chuẩn bị thí điểm trái phiếu doanh nghiệp token hóa bằng rupee kỹ thuật số, do Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ phối hợp với cơ quan quản lý chứng khoán triển khai. REC Limited dự kiến phát hành khoảng 57 triệu USD trái phiếu vào tháng 9/2026, với khả năng giao dịch thứ cấp từ tháng 12. Nhà đầu tư sẽ sử dụng ví kỹ thuật số và ví chứng khoán điện tử, trong khi quyền sở hữu được ghi nhận trên blockchain. Đây là lần đầu tiên Ấn Độ đưa trái phiếu doanh nghiệp lên blockchain, đánh dấu bước tiến trong việc ứng dụng tài sản token hóa và tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương.