Lệnh Ngừng Bắn Mong Manh Mỹ Và Iran - Báo Cáo CPE Và FED Đã Mắc Kẹt

Tình hình thị trường

Thị trường tài chính bước vào giai đoạn cuối tuần với nhiều biến động mạnh, phản ánh sự tác động đồng thời của yếu tố kinh tế vĩ mô và địa chính trị. Biến động này không xuất phát từ riêng thị trường crypto hay chứng khoán mà chủ yếu bị chi phối bởi các tin tức kinh tế và diễn biến chiến sự.

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ năm (09/04-US) kết thúc phiên cả ba chỉ số đều tăng nhẹ, trong đó Nasdaq tăng nhiều nhất 0.83%. Dầu có thời điểm vượt mốc 100 USD rồi giảm trở lại quanh 97 USD, vẫn cao hơn so với ngày trước đó. Giá vàng tăng nhẹ nhưng ngoài phiên thì giảm về quanh 4791 USD/ounce và bạc cũng giảm về 76 USD/ounce.

Giá Bitcoin trong ngày dao động đáng kể, có lúc giảm xuống khoảng 70,500 USD và tăng lên gần 72,500 USD trước khi ổn định quanh vùng 72,000 USD. Tổng vốn hóa thị trường crypto phục hồi nhẹ lên 2.43 nghìn tỷ USD, với phần lớn altcoin chuyển sang trạng thái tích cực theo xu hướng của Bitcoin.

Dòng tiền spot ETF crypto tại Mỹ ngày 9/4 tiếp tục duy trì xu hướng tích cực với Bitcoin ETF dẫn đầu khi ghi nhận 343.3 triệu USD dòng tiền vào ròng, trong khi Ethereum ETF thu hút thêm 85.19 triệu USD. Ở nhóm altcoin ETF, dòng tiền biến động nhẹ: XRP ETF bị rút ròng khoảng 661 nghìn USD, trong khi DOT ETF (+784.96 nghìn USD) và LINK ETF (+163.79 nghìn USD) ghi nhận dòng tiền vào nhỏ. Các ETF khác như SOL, DOGE, LTC, AVAX và HBAR không có biến động đáng kể.

Tổng thể, bức tranh hiện tại cho thấy thị trường đang vận động trong trạng thái nhạy cảm với tin tức ngắn hạn, đặc biệt là diễn biến chiến sự và lạm phát. Dù còn nhiều bất ổn và tâm lý nhà đầu tư vẫn thận trọng, các nền tảng dài hạn của thị trường crypto vẫn đang được củng cố. Khi tâm lý cải thiện và dòng tiền quay trở lại, khả năng phục hồi của thị trường vẫn được đánh giá là đáng kỳ vọng, với Bitcoin tiếp tục đóng vai trò trung tâm dẫn dắt xu hướng chung của thị trường crypto.

CPE đi ngang nhưng GDP Mỹ không tốt

Về dữ liệu kinh tế, thị trường đã nhận được báo cáo lạm phát PCE cho tháng 2, cho thấy lạm phát tiếp tục đi ngang quanh mức 2.8%, trong khi lạm phát lõi giảm nhẹ xuống 3.0%. Tuy nhiên, dữ liệu này mang tính trễ và chưa phản ánh đầy đủ những biến động gần đây từ chiến sự và giá năng lượng. Trọng tâm lớn hơn của thị trường là dữ liệu Consumer Price Index (CPI) sắp công bố cho tháng 3, với dự báo lạm phát có thể tăng trở lại khoảng 3.3% và lạm phát lõi lên 2.7%. Phản ứng của thị trường sẽ phụ thuộc không chỉ vào việc lạm phát tăng hay giảm mà còn vào mức độ chênh lệch so với kỳ vọng.

Bên cạnh đó, dù giá dầu đã hạ nhiệt, mức giá vẫn duy trì gần 100 USD, phản ánh sự thận trọng của thị trường khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần còn mong manh. Đồng thời, rủi ro lạm phát tăng trở lại vẫn hiện hữu, đặc biệt nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao.

Tuy nhiên, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất đang giảm dần do nền kinh tế có dấu hiệu chậm lại rõ rệt. Dữ liệu GDP quý gần nhất đã được điều chỉnh giảm xuống khoảng 0,5%, thấp hơn đáng kể so với trước, trong khi GDP quý tiếp theo chỉ được ước tính quanh 1,3%. Điều này cho thấy nền kinh tế chưa rơi vào suy thoái nhưng đang tăng trưởng chậm trong bối cảnh lạm phát vẫn cao, làm gia tăng nguy cơ “stagflation”, tình trạng tăng trưởng yếu đi kèm lạm phát cao.

Trong bối cảnh đó, Fed có xu hướng ưu tiên ổn định kinh tế hơn là tiếp tục thắt chặt chính sách. Kỳ vọng thị trường hiện nghiêng về việc giữ nguyên lãi suất, thậm chí vẫn còn khả năng giảm nếu kinh tế yếu hơn dự kiến. Các quan chức Fed cũng liên tục trấn an rằng nguy cơ tăng lãi suất trở lại là không cao, giúp thị trường tránh rơi vào trạng thái hoảng loạn.

Đàm phán Mỹ và Iran vẫn chưa có thống nhất

Trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn tạm thời hai tuần đang được triển khai, tình hình địa chính trị vẫn duy trì trạng thái vừa đàm phán vừa gây áp lực. Phía Mỹ tiếp tục duy trì hiện diện quân sự quanh khu vực Iran và tuyên bố sẵn sàng leo thang nếu thỏa thuận không được tuân thủ. Hai điều kiện cốt lõi được nhấn mạnh là Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và tuyến vận chuyển quan trọng tại eo biển Hormuz phải được duy trì an toàn. Tuy nhiên, nhiều chi tiết vẫn chưa rõ ràng, đặc biệt liên quan đến vấn đề làm giàu uranium. Trong khi Mỹ từng đề cập đến việc hạn chế hoạt động này, phía Iran cho rằng họ vẫn có quyền làm giàu uranium cho mục đích năng lượng dân sự, cho thấy các điều khoản thực tế của thỏa thuận vẫn còn đang trong quá trình thương lượng.

Tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nhạy cảm. Dù tuyến vận chuyển đã được mở lại trên danh nghĩa, hoạt động di chuyển vẫn bị kiểm soát chặt chẽ và cần phối hợp với lực lượng vũ trang, khiến nhiều công ty vận tải và năng lượng vẫn thận trọng. Một số thông tin cho thấy Iran có thể áp dụng phí vận chuyển, thậm chí có đề xuất thu phí bằng Bitcoin, điều này đã tạo ra nhiều tranh luận trong cộng đồng về việc liệu điều này mang ý nghĩa tích cực hay tiêu cực đối với Bitcoin. Thực tế, một số tàu đã bắt đầu di chuyển qua khu vực, nhưng phần lớn là hàng hóa khô thay vì dầu, cho thấy dòng chảy năng lượng vẫn chưa hoàn toàn bình thường.

Diễn biến tại Lebanon cũng là yếu tố khiến thị trường biến động mạnh trong thời gian ngắn. Iran cho rằng Lebanon nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn, trong khi phía Mỹ và Israel có quan điểm khác. Sau cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Mỹ và Israel, tín hiệu đàm phán với Lebanon đã xuất hiện, giúp giảm nguy cơ leo thang và góp phần làm thị trường tài chính chuyển sang trạng thái tích cực hơn. Trong bối cảnh hiện tại, thị trường trở nên cực kỳ nhạy cảm với từng tin tức mới, khi bất kỳ cập nhật nhỏ nào cũng có thể khiến tâm lý chuyển từ tiêu cực sang tích cực hoặc ngược lại.

Liên quan đến câu chuyện Iran có thể thu phí bằng Bitcoin, quan điểm được nhấn mạnh là đây không phải vấn đề tốt hay xấu của bản thân Bitcoin mà phản ánh đúng bản chất của một hệ thống phi tập trung và mã nguồn mở. Bitcoin được thiết kế để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng mà không cần sự cho phép của bên trung gian. Vì vậy, việc một quốc gia, tổ chức hay cá nhân sử dụng Bitcoin không phải là điều bất thường, giống như trước đây các hoạt động tránh trừng phạt kinh tế vẫn từng sử dụng vàng hoặc hệ thống tài chính truyền thống. Trên thực tế, đồng đô la Mỹ và hệ thống ngân hàng vẫn là phương tiện phổ biến nhất trong nhiều hoạt động tài chính bất hợp pháp, cho thấy bản chất của một công cụ tài chính không phụ thuộc vào cách nó được sử dụng.

Các quốc gia tăng cường tích lũy vàng

Ở góc nhìn dài hạn, thông điệp quan trọng hơn nằm ở sự thay đổi cấu trúc của nền kinh tế toàn cầu. Sau nhiều thập kỷ toàn cầu hóa, thế giới đang có dấu hiệu chuyển sang xu hướng bảo hộ và phân tách, khi nhiều quốc gia tăng cường bảo vệ ngành công nghiệp trong nước và áp dụng các rào cản thương mại. Trong bối cảnh niềm tin vào các đồng tiền quốc gia có thể bị sử dụng như công cụ trừng phạt suy giảm, nhiều quốc gia đang đa dạng hóa tài sản dự trữ, đặc biệt là tích lũy vàng và dần quan tâm đến các tài sản phi tập trung như Bitcoin. Tuy nhiên, hiện nay USD vẫn là đồng tiền chính chi phối hoạt động toàn cầu.

Xu hướng tích lũy vàng của các ngân hàng trung ương là minh chứng rõ ràng cho sự thay đổi này. Nhiều quốc gia đã gia tăng dự trữ vàng trong thời gian gần đây, với một số nước liên tục mua vào trong nhiều năm nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống tài chính bên ngoài.

Các ngân hàng trung ương tiếp tục xem vàng là tài sản chiến lược dài hạn, với Ba Lan dẫn đầu xu hướng mua vào khi nâng dự trữ lên 570 tấn và đặt mục tiêu đạt 700 tấn để vào top 10 toàn cầu. Nhiều quốc gia khác như Uzbekistan, Malaysia, Cộng hòa Séc và Campuchia cũng duy trì tích lũy đều đặn, trong đó Uzbekistan có tỷ trọng vàng rất cao và Cộng hòa Séc đã mua liên tục suốt 36 tháng.

Song song đó, Trung Quốc tiếp tục gia tăng dự trữ vàng với con số công bố hơn 2,300 tấn, dù ước tính thực tế có thể cao hơn. Một số quốc gia châu Phi như Uganda và Kenya cũng bắt đầu chương trình mua vàng nội địa nhằm đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào rủi ro bên ngoài.

Ở chiều ngược lại, một số quốc gia đang bán vàng để xử lý áp lực kinh tế. Thổ Nhĩ Kỳ bán vàng để hỗ trợ đồng tiền, còn Nga sử dụng dự trữ vàng để ứng phó với các lệnh trừng phạt.

Dù vậy, tổng thể các ngân hàng trung ương trên toàn cầu vẫn mua ròng 19 tấn vàng trong tháng 2, tăng so với mức chỉ 5 tấn trong tháng 1. Tuy nhiên, tốc độ mua đã chậm lại so với mức trung bình 26 tấn mỗi tháng của năm ngoái, chủ yếu do giá vàng cao khiến các ngân hàng trung ương thận trọng hơn.

Dù tốc độ mua có phần chậm lại do giá vàng tăng cao, xu hướng tổng thể vẫn là tích lũy thêm tài sản dự trữ an toàn. Điều này phản ánh một thế giới đang hướng tới mô hình đa tiền tệ và đa tài sản, nơi vàng và Bitcoin có thể đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Nhin chung, dù các rủi ro địa chính trị vẫn tồn tại và nhiều chi tiết của thỏa thuận ngừng bắn còn chưa rõ ràng, dấu hiệu chung cho thấy cả hai bên đều không mong muốn leo thang xung đột toàn diện. Chính điều này mang lại hy vọng về khả năng hạ nhiệt căng thẳng trong thời gian tới. Đối với thị trường tài chính và crypto, những biến động ngắn hạn vẫn sẽ tiếp tục phụ thuộc vào dòng tin tức hàng ngày, nhưng ở góc nhìn dài hạn, sự dịch chuyển của hệ thống tài chính toàn cầu và xu hướng tích lũy tài sản trung lập vẫn là yếu tố có ý nghĩa lớn hơn.

Mỹ thúc đẩy dự luật crypto

Tiến triển về khung pháp lý cho crypto tiếp tục là yếu tố quan trọng đối với Bitcoin. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tiếp tục kêu gọi Thượng viện sớm thông qua dự luật Crypto Clarity càng nhanh càng tốt. Nếu dự luật này không được thông qua sớm mà phải chờ đến mùa hè, quá trình có thể bị kéo dài thêm nhiều năm do liên quan đến chu kỳ bầu cử và thay đổi chính quyền. Việc có luật chính thức không chỉ quan trọng ở nội dung cụ thể, mà quan trọng hơn là tạo ra sự ổn định pháp lý, giúp các công ty và tổ chức yên tâm đầu tư dài hạn. Khi đã trở thành luật, nó khó bị đảo ngược bởi các chính quyền sau này, từ đó giúp thị trường crypto phát triển bền vững và từng bước đạt quy mô đủ lớn để trở thành một phần quan trọng của hệ thống tài chính.

Trong bối cảnh đó, triển vọng trung hạn của thị trường vẫn được đánh giá tích cực. Dù còn nhiều tranh luận và sự chờ đợi kéo dài, xu hướng chung cho thấy trong khoảng ba năm tới, thị trường crypto có khả năng ngày càng vững chắc hơn khi được hỗ trợ bởi cả yếu tố pháp lý và sự mở rộng của hệ sinh thái tài chính liên quan.

Về hạ tầng công nghệ, vẫn tồn tại tranh luận giữa việc sử dụng blockchain công cộng hay blockchain tư nhân. Một số doanh nghiệp có thể xây dựng mạng lưới riêng, nhưng về lâu dài, blockchain công cộng có lợi thế về khả năng kết nối và tính tương thích toàn cầu. Điều này tương tự giai đoạn thập niên 1990 khi nhiều người từng tin rằng mạng intranet tư nhân sẽ thay thế internet, nhưng cuối cùng internet công cộng vẫn trở thành tiêu chuẩn chung vì tính tiện lợi và khả năng tiếp cận rộng rãi.

Trong tương lai, khả năng cao cả mạng lưới công cộng và tư nhân sẽ cùng tồn tại song song. Các giao dịch yêu cầu tính minh bạch và khả năng kết nối toàn cầu có thể sử dụng blockchain công cộng, trong khi các giao dịch nhạy cảm giữa đối tác có thể sử dụng mạng riêng để bảo mật. Tuy vậy, phần lớn hoạt động vẫn được kỳ vọng diễn ra trên hạ tầng crypto công cộng hiện có, nhờ lợi thế về quy mô, chi phí và khả năng tích hợp toàn cầu.