Ảnh Hưởng Của Phán Quyết Thuế Quan Ngày Mai |Zcash Mất Đội Ngũ Và FED Mới

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ năm (08/01-US) có sự phân hóa với Dow Jones tăng 55%, S&P 500 đi ngang và Nasdaq giảm 0.44%. Hợp đồng tương lai của chứng khoán tăng nhẹ. Vàng và bạch cũng tăng lên 4477 USD/ounce và 76 USD/ounce. Dầu tăng lên 58.25 USD/thùng.

Bitcoin quanh mức 90,000 USD. Các altcoin lớn đi ngang hoặc giảm nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto ở mức 3.19 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền ETF tại Mỹ trong ngày 08/01 (giờ Mỹ), tương ứng 09/01 (giờ Việt Nam), ghi nhận áp lực rút vốn mạnh ở Bitcoin và Ethereum, lần lượt giảm 398.8 triệu USD và 159.2 triệu USD. Ngược lại, một số altcoin vẫn thu hút dòng tiền vào, dẫn đầu là Solana với 13.64 triệu USD và XRP với 8.72 triệu USD, trong khi Dogecoin chỉ ghi nhận mức tăng nhẹ 333.83 nghìn USD. Các quỹ ETF liên quan đến LINK, LTC và HBAR không có biến động dòng tiền trong phiên.

Khủng hoảng quản trị đội ngũ phát triển Zcash

Một diễn biến đáng chú ý của thị trường crypto, liên quan trực tiếp đến ZCash. Gần đây, đội ngũ phát triển cốt lõi của ZCash là Electric Coin Company (ECC) đã đồng loạt rời đi sau khi cáo buộc tổ chức quản trị Bootstrap tạo ra môi trường làm việc không phù hợp, dẫn tới tình trạng “constructive discharge” theo luật lao động Mỹ. Bootstrap không trực tiếp đầu tư vào ZCash nhưng giữ vai trò quản lý và phân bổ nguồn quỹ của hệ sinh thái, chủ yếu từ phần thưởng khối và quỹ phát triển, để tài trợ cho hoạt động của ECC. Việc toàn bộ đội ngũ ECC rời đi tạo ra một cú sốc lớn về mặt quản trị, dù giao thức ZCash về mặt kỹ thuật vẫn tiếp tục vận hành bình thường do là mã nguồn mở và mạng lưới vẫn có các node tham gia tạo block.

Trong các blockchain phi tập trung, ai cũng có thể đóng góp phát triển, nhưng để duy trì tiến trình lâu dài và bền vững thì luôn cần một đội ngũ nòng cốt được trả lương để phát triển liên tục, tương tự như vai trò của Ethereum Foundation với Ethereum. Với ZCash, vai trò này trước nay chủ yếu do ECC đảm nhiệm. CEO của ECC cho biết ban lãnh đạo Bootstrap đã đi chệch khỏi sứ mệnh ban đầu, khiến đội ngũ không thể tiếp tục làm việc một cách minh bạch và có đạo đức. 

Nhóm ECC cũ dự kiến sẽ thành lập một công ty mới để theo đuổi mục tiêu xây dựng tiền riêng tư không thể kiểm soát, nhưng chưa công bố kế hoạch cụ thể. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu họ sẽ tiếp tục xây dựng sản phẩm dựa trên ZCash hay sẽ phát triển một đồng tiền riêng tư hoàn toàn mới, nhất là khi ZCash vốn là một trong những đồng có mức độ ẩn danh cao hơn nhiều so với Bitcoin hay Ethereum.

Bất ổn về mặt quản trị này đã phản ánh rõ lên giá, khi ZCash giảm mạnh khoảng 18% từ đầu năm 2026, giảm khoảng 8% trong 24 giờ và hơn 17% trong một tuần, dù xét trong khung một năm thì vẫn là đồng có mức tăng trưởng đáng kể nhờ sự quan tâm ngày càng lớn tới các đồng tiền riêng tư. Trường hợp của ZCash cũng cho thấy tầm quan trọng của cấu trúc phát triển và quản trị đối với khả năng tồn tại dài hạn của một dự án. Những “nội chiến” trong cộng đồng không phải lúc nào cũng tiêu cực; lịch sử Bitcoin năm 2017 hay Ethereum với sự kiện DAO hack cho thấy các bất đồng lớn có thể dẫn tới chia tách, nhưng đồng nào tiếp tục phát triển mạnh sau đó mới là thước đo sức bền của cộng đồng. Với ZCash, giai đoạn sắp tới sẽ là phép thử quan trọng để đánh giá liệu cộng đồng có đủ mạnh để duy trì và phát triển mạng lưới hay không.

Bên cạnh đó, nội dung cũng cập nhật thông tin liên quan đến Ripple và XRP. Ripple đang thảo luận với Amazon về việc sử dụng Amazon Bedrock, công cụ AI của Amazon, nhằm hỗ trợ vận hành và mở rộng XRP Ledger. Mục tiêu là ứng dụng AI để phân tích lỗi hệ thống và xử lý sự cố nhanh hơn, rút ngắn thời gian kiểm tra từ vài ngày xuống chỉ còn vài phút. 

XRP Ledger là blockchain công khai do Ripple phát triển, nổi bật với tốc độ xử lý nhanh, chi phí thấp và thân thiện với doanh nghiệp, thường được nhắc tới trong các ứng dụng thanh toán xuyên biên giới, DeFi lending và token hóa tài sản. Tuy nhiên, thông tin tích cực này chưa phản ánh ngay vào giá, khi XRP vẫn đang trong giai đoạn điều chỉnh nhẹ. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ dài hạn hơn là tác động ngắn hạn đến thị trường.

Tác động của phán quyết thuế quan của TT Trump với kinh tế

Tòa án Tối cao Mỹ có thể ra phán quyết sớm nhất vào thứ Sáu về việc thuế quan của Tổng thống Trump có hợp pháp theo quyền khẩn cấp hay không, với tác động lớn đến chính sách thương mại, ngân sách chính phủ và thị trường.

Vấn đề cốt lõi là chính quyền có được sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế để áp thuế hay không, và nếu không thì liệu các nhà nhập khẩu có phải được hoàn tiền thuế đã nộp.

Tòa án có thể đưa ra phán quyết một phần hoặc pha trộn, thay vì chặn hoàn toàn hoặc chấp thuận toàn bộ các mức thuế.

Ngay cả khi một số mức thuế bị hạn chế, chính quyền vẫn có các công cụ pháp lý khác để duy trì phần lớn thuế quan, vì vậy thuế quan nhiều khả năng vẫn tiếp tục. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent kỳ vọng một kết quả mang tính pha trộn.

Sáu tháng sau khi thuế quan của Tổng thống Trump được áp dụng, thâm hụt thương mại Mỹ giảm xuống mức thấp nhất kể từ giữa năm 2009, thời điểm Mỹ vừa bước ra khỏi khủng hoảng tài chính. Xuất khẩu tăng 2,6% trong khi nhập khẩu giảm 3,2%, khiến thâm hụt thương mại tháng 10 chỉ còn 29,4 tỷ USD, giảm 39% so với tháng trước.

Thuế quan đã mang lại nguồn thu lớn cho ngân sách, khoảng 195 tỷ USD trong năm 2025 và 62 tỷ USD tính đến nay trong năm 2026. Nếu phải hoàn thuế, nỗ lực giảm thâm hụt ngân sách sẽ chịu áp lực. Kết quả này cũng ảnh hưởng đến ý tưởng phát tiền 2.000 USD cho người dân Mỹ dưới dạng “tariff dividend” mà Tổng thống từng đề cập

Ý tưởng “tariff dividend” nhiều khả năng được đưa ra để tạo sự ủng hộ từ người dân Mỹ, vì họ thấy lợi ích trực tiếp từ thuế quan. Điều này có thể tạo áp lực chính trị gián tiếp lên Tòa án Tối cao. Ngay cả khi không ảnh hưởng đến phán quyết, nó vẫn có thể giúp cải thiện hình ảnh của Tổng thống Trump.

Làn sóng cắt giảm nhân sự Mỹ hạ nhiệt trong tháng 12

Tháng 12, số kế hoạch cắt giảm việc làm tại Mỹ chỉ còn 35.553, giảm 50% so với tháng trước và giảm 8% so với cùng kỳ, thấp nhất trong 17 tháng kể từ 7/2024. Tuy nhiên, tính cả năm 2025, doanh nghiệp Mỹ vẫn công bố hơn 1,2 triệu lượt cắt giảm, tăng 58% so với năm trước, mức cao nhất kể từ 2020, riêng quý 4 là quý xấu nhất kể từ 2008.

Ở chiều ngược lại, kế hoạch tuyển dụng trong tháng 12 tăng lên 10.496, tăng 16% so với tháng trước và 31% so với cùng kỳ, cho thấy thị trường lao động có dấu hiệu ổn định trở lại.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức thấp 208.000, trung bình 4 tuần thấp nhất kể từ 4/2024, dù tăng trưởng tuyển dụng vẫn còn yếu với khoảng 55.000 việc làm mới mỗi tháng.

Tình trạng thị trường lao động đi ngang hiện nay khá giống cảm giác của nhà đầu tư khi nhìn BTC đi sideways. Xấu hơn thì sẽ kích hoạt nới lỏng và stimulus. Tốt hơn rõ ràng thì xác nhận nền kinh tế mạnh. Còn đi ngang đồng nghĩa với chưa có hành động chính sách lớn nào được đưa ra.

TT Trump và kế hoạch mua trái phiếu thế chấp mua nhà 

Nội dung xoay quanh phát biểu của Tổng thống Trump về kế hoạch chỉ đạo mua 200 tỷ USD trái phiếu thế chấp nhà ở nhằm kéo giảm lãi suất vay mua nhà và giảm áp lực chi trả hàng tháng cho người dân. Dù việc điều hành lãi suất chính thức thuộc thẩm quyền của Fed, ông Trump cho rằng kế hoạch này vẫn có thể tạo tác động gián tiếp lên mặt bằng lãi suất thông qua thị trường trái phiếu. Theo ông, Fannie Mae và Freddie Mac hiện đang nắm giữ lượng tiền mặt lớn và có thể sử dụng nguồn lực này để hỗ trợ thị trường nhà ở, qua đó cải thiện khả năng chi trả và kích thích kinh tế.

Để hiểu rõ cơ chế này, cần nhìn vào vai trò của Fannie Mae và Freddie Mac – hai tổ chức do chính phủ Mỹ bảo trợ, có nhiệm vụ mua các khoản vay mua nhà từ ngân hàng, đóng gói chúng thành trái phiếu thế chấp và bán ra thị trường. Nhờ đó, ngân hàng không phải nắm giữ các khoản vay dài hạn tới 30 năm mà có thể nhanh chóng thu hồi vốn để tiếp tục cho vay mới. Tổng thống Trump cho biết trong nhiệm kỳ đầu, ông từng từ chối các đề xuất tư nhân hóa hai tổ chức này, giúp họ duy trì lợi nhuận và tích lũy lượng tiền mặt lớn. Hiện tại, ông kỳ vọng Fannie Mae và Freddie Mac sẽ sử dụng nguồn lực đó để mua lượng lớn trái phiếu thế chấp, qua đó hỗ trợ mục tiêu giảm lãi suất.

Về mặt cơ chế thị trường, khi nhu cầu mua trái phiếu tăng mạnh, giá trái phiếu sẽ tăng và lợi suất giảm do mối quan hệ nghịch đảo giữa giá và lợi suất. Lãi suất vay mua nhà thường biến động sát với lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm, bởi trên thực tế phần lớn người vay không giữ khoản vay đủ 30 năm mà thường tái cấp vốn hoặc đổi nhà sau khoảng 7–10 năm. Do đó, việc lợi suất trái phiếu 10 năm giảm sẽ kéo theo mặt bằng lãi suất vay mua nhà đi xuống. Tuy nhiên, thị trường hiện phản ứng khá thận trọng với đề xuất này, khi lợi suất 10 năm chỉ giảm nhẹ sau phát biểu của ông Trump, phản ánh việc nhà đầu tư vẫn chờ thêm chi tiết cụ thể.

Song song với kế hoạch can thiệp gián tiếp qua thị trường trái phiếu, một trọng tâm khác là việc Tổng thống Trump cho biết ông đã quyết định người sẽ được đề cử làm Chủ tịch Fed tiếp theo. Dù Quốc hội có quyền phê chuẩn, yếu tố then chốt không nằm ở việc ai được duyệt, mà là liệu người đó có đủ khả năng thuyết phục các thành viên còn lại trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang ủng hộ xu hướng giảm lãi suất hay không. Hiện trong 12 thành viên bỏ phiếu, đã có một số người nghiêng về quan điểm của ông Trump, nhưng vẫn cần thêm sự đồng thuận để tạo đa số rõ ràng.

Theo các dự đoán trên Polymarket, hai ứng viên hàng đầu hiện nay là Kevin Hass và Kevin Warsh với xác suất gần tương đương. Kevin Hass được xem là “bồ câu” hơn, ủng hộ chính sách tiền tệ nới lỏng, lãi suất thấp và thân thiện với thị trường, bao gồm cả crypto. Tuy nhiên, mối quan hệ quá gần gũi giữa ông và Tổng thống Trump khiến thị trường lo ngại về tính độc lập của Fed. Trong khi đó, Kevin Warsh, cựu Thống đốc Fed, được đánh giá là thận trọng và thực dụng hơn, có kinh nghiệm trực tiếp trong hệ thống Fed, sẵn sàng ủng hộ giảm lãi suất nhưng theo lộ trình cẩn trọng. Dù không nổi bật về mức độ “bồ câu” như Kevin Hass, ông cũng không phản đối tài sản số khi từng đầu tư vào các startup crypto.

Tổng thể, dù ai được đề cử và phê chuẩn, thị trường nhìn nhận rằng Chủ tịch Fed kế tiếp nhiều khả năng sẽ có quan điểm mềm mỏng hơn về lãi suất so với Chủ tịch hiện tại. Điều này phù hợp với mục tiêu của Tổng thống Trump trong việc giảm chi phí vay mua nhà, kích thích kinh tế và tạo lợi thế chính trị trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, dù hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào mức độ đồng thuận trong nội bộ Fed và diễn biến kinh tế vĩ mô trong thời gian tới.

Các thông tin khác:

• Morgan Stanley dự kiến ra mắt ví tài sản số riêng trong nửa cuối năm 2026, nhằm tích hợp crypto và các tài sản token hóa vào hệ sinh thái dịch vụ cho khách hàng. Ví này sẽ hỗ trợ Bitcoin, Ethereum, Solana cùng các tài sản token hóa như cổ phiếu và private equity, đồng thời bổ trợ cho kế hoạch mở giao dịch crypto trên nền tảng E*Trade trong nửa đầu 2026 thông qua hợp tác với Zerohash.

• Mỹ đang cân nhắc phương án trả tiền trực tiếp cho người dân Greenland, với mức đề xuất từ 10.000 đến 100.000 USD mỗi người, nhằm thuyết phục Greenland tách khỏi Đan Mạch và có thể gia nhập Mỹ. Với dân số khoảng 57.000 người, tổng chi phí ước tính từ 570 triệu đến 5,7 tỷ USD. Đây là cách tiếp cận chưa từng có, tập trung tác động trực tiếp đến người dân thay vì mua lãnh thổ từ chính phủ, và được cho là đang được Nhà Trắng thảo luận ở cấp cao. Tuy nhiên, cả Đan Mạch và chính quyền Greenland đều khẳng định Greenland không phải để bán và hiện chưa có bất kỳ thỏa thuận chính thức nào.

• Florida đang xem xét dự luật HB 1039 cho năm 2026 nhằm thiết lập quỹ dự trữ Bitcoin cấp bang, hoạt động tách biệt với ngân khố chính và không áp đặt tỷ lệ phân bổ bắt buộc, trao toàn quyền quyết định cho giám đốc tài chính bang. Dự luật đặt ra tiêu chí tài sản phải có vốn hóa trung bình tối thiểu 500 tỷ USD trong 24 tháng gần nhất, điều kiện hiện chỉ Bitcoin đáp ứng, và nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

• Michael Saylor cùng CEO Phong Le đã gặp Thượng nghị sĩ Jim Justice tại Washington để thảo luận về Bitcoin và tài sản số. Jim Justice là người ủng hộ Bitcoin và đồng bảo trợ dự luật BITCOIN Act do Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis đề xuất, nhằm hướng tới việc xây dựng quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược cho Mỹ.

• Lloyds Bank đã trở thành ngân hàng đầu tiên tại Anh thực hiện giao dịch mua trái phiếu chính phủ bằng tiền gửi token hóa, thông qua hợp tác với Archax và Canton Network. Ngân hàng phát hành tiền gửi token hóa để mua gilt token hóa, sau đó tiền thật được chuyển lại vào tài khoản Lloyds, giúp giao dịch diễn ra nhanh và minh bạch hơn trong khi tiền gửi vẫn hưởng lãi và được bảo vệ như tiền gửi truyền thống.

• Ủy ban Nông nghiệp Thượng viện Mỹ dự kiến tổ chức phiên xem xét và bỏ phiếu dự luật cấu trúc thị trường crypto vào tuần tới, nối tiếp động thái tương tự từ Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, nhằm hoàn thiện cùng một khung pháp lý trước khi trình ra toàn Thượng viện. Phiên họp được kỳ vọng diễn ra vào ngày 15/01/2026, dù nhiều khả năng vẫn phải dựa trên bản dự thảo cũ do văn bản cập nhật chưa được công bố. Tuy nhiên, tiến trình đang vấp phải rào cản chính trị và đạo đức, khi phe Dân chủ lo ngại về mối liên hệ giữa gia đình Tổng thống Trump và các hoạt động crypto, bao gồm memecoin Trump. Một số nghị sĩ cho rằng gia đình Tổng thống có thể phải cắt đứt quan hệ và thoái toàn bộ token liên quan trước khi dự luật được xem xét bỏ phiếu một cách nghiêm túc.