Địa Chính Trị Lái Thị Trường 2026 | Mỹ–Venezuela–Nga–Trung Quốc | ADP, MSCI, MSTR

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ tư (07/01/2026-US) có sự điều chỉnh nhẹ ở Dow Jones giảm 0.94% và S&P 500 giảm 0.34% sau khi đạt đỉnh mới ngày trước đó, còn Nasdaq tăng nhẹ 0.16%. Hợp đồng vàng và bạc tăng nhẹ quanh 4470 USD/ounce và 78 USD/ounce. Hầu hồi nhẹ nhưng vẫn ở mức thấp 56.33 USD/thùng.

Bitcoin cũng giảm nhẹ về quanh 89,000 USD. Cùng với đó là các altcoin lớn cũng đồng loạt điều chỉnh, trong đó XRP giảm đến 7.2%. Vốn hóa thị trường crypto cũng giảm còn 3.16 nghìn tỷ USD.

Các quỹ BTC spot ETF Hoa Kỳ trong thứ tư đã có dòng tiền rời khỏi lên đến 486.08 triệu USD. Tương tự, ETH spot ETF cũng chứng kiến 98.45 triệu USD rời khỏi các quỹ. XRP ETF cũng có 40.8 triệu USD dòng tiền rời khỏi. Riêng SOL ETF vẫn có dòng tiền vào 1.97 triệu USD. Các quỹ ETF crypto còn lại không có dòng tiền.

Bên cạnh đó, Jay Jacobs của BlackRock cho biết mới chỉ khoảng 2 năm kể từ khi BlackRock ra mắt Bitcoin ETF và nhiều người vẫn đang trong quá trình tìm hiểu Bitcoin là loại tài sản gì. Jay nói rằng hiện đang có một nhóm nhà đầu tư lớn bày tỏ sự quan tâm, và BTC và ETH vẫn đang ở giai đoạn rất sớm.

Báo cáo việc làm ADP và khả năng Fed giảm lãi suất

Báo cáo việc làm từ ADP, công ty chuyên xử lý bảng lương cho doanh nghiệp, cho thấy khu vực tư nhân Mỹ tạo thêm 41,000 việc làm trong tháng 12. Con số này cao hơn mức giảm của kỳ trước nhưng vẫn thấp hơn kỳ vọng 48,000, phản ánh thị trường lao động có cải thiện nhưng đà phục hồi còn rất yếu.

Việc làm mới chủ yếu đến từ khu vực dịch vụ, đặc biệt là giáo dục, y tế và du lịch – giải trí, trong khi các ngành sản xuất và nhóm ngành tạo ra hàng hóa tiếp tục mất việc. Gần như toàn bộ tăng trưởng việc làm đến từ các doanh nghiệp nhỏ dưới 500 nhân viên, còn doanh nghiệp lớn hầu như không mở rộng tuyển dụng. Nguyên nhân đến từ việc các công ty lớn đẩy mạnh tái cấu trúc, ứng dụng AI và cắt giảm chi phí lao động vào cuối năm để bước sang năm mới với nền chi phí thấp hơn. ADP cũng cho biết doanh nghiệp lớn đã thu hẹp tuyển dụng mạnh trong tháng 11, còn tháng 12 chỉ phục hồi nhẹ nhờ khu vực doanh nghiệp nhỏ.

Tăng lương nhìn chung không đáng kể. Người giữ nguyên công việc có mức tăng khoảng 4.4%, người đổi việc tăng khoảng 6,6%, nhưng sau khi điều chỉnh theo lạm phát CPI khoảng 2.7%, mức tăng thực tế là rất thấp. Hơn nữa, CPI chỉ phản ánh mức trung bình, trong khi chi phí sinh hoạt thực tế của nhiều hộ gia đình tăng cao hơn con số công bố.

Cần lưu ý rằng đây là báo cáo từ ADP và thị trường vẫn chờ số liệu việc làm chính thức từ Bộ Lao động Mỹ sẽ công bố vào thứ Sáu, bao gồm tỷ lệ thất nghiệp, để có đánh giá đầy đủ hơn. Nhìn chung, bức tranh hiện tại cho thấy doanh nghiệp lớn tiếp tục thận trọng và chậm tuyển dụng, còn doanh nghiệp nhỏ vẫn duy trì nhu cầu lao động ở mức hạn chế, phù hợp với các nhận định trước đó của Fed khu vực.

Dữ liệu này không làm thay đổi kỳ vọng chính sách tiền tệ. Xác suất Fed giảm lãi suất trong cuộc họp ngày 28, cuộc họp đầu tiên của năm 2026, hiện chỉ khoảng 11.6%, trong khi khả năng giữ nguyên lãi suất ở mức cao 88.4%. Trọng tâm của thị trường vì vậy vẫn nằm ở báo cáo việc làm chính thức sắp tới, yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn đến triển vọng chính sách của Fed.

Nhận định tổng quan về tình hình hiện tại.

Chúng ta mới chỉ vừa bước sang năm 2026, thậm chí chưa kết thúc tuần giao dịch đầu tiên, nhưng đã xuất hiện quá nhiều diễn biến mới. Thị trường đang ở trong trạng thái quá tải thông tin.

Ngay từ đầu năm, chúng ta đã biết 2026 sẽ là một năm có rất nhiều sự kiện lớn:

Ai sẽ trở thành Chủ tịch Fed tiếp theo, liệu người này có thể hạ lãi suất theo mong muốn của Tổng thống Trump hay không, các phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến chính sách thuế quan của chính quyền Trump, nguy cơ chính phủ Mỹ đóng cửa trở lại vào cuối tháng 1 và dĩ nhiên là mọi tin tức xoay quanh bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tuy nhiên, những gì đã xảy ra cho đến lúc này còn vượt xa mức độ mà phần lớn thị trường chuẩn bị trước.

Diễn biến cuối tuần tại Venezuela nhanh chóng leo thang thành một vấn đề địa chính trị, với dầu mỏ và chi tiêu quốc phòng trở thành tâm điểm. Những phát biểu của Tổng thống Trump về Greenland, vốn trước đây mang tính “meme”, nay đang được nhìn nhận một cách nghiêm túc và thậm chí có thể dẫn đến căng thẳng quân sự.

Trong bối cảnh đó, các chất xúc tác từng chi phối thị trường chỉ cách đây một tháng như thuế quan, lãi suất và lạm phát dường như đã bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Nhưng trên thực tế, mọi thứ vẫn liên kết chặt chẽ với nhau.

Thị trường có phản ứng tích cực ban đầu, nhưng ở trung và dài hạn, phần lớn nhà giao dịch vẫn đang rất bối rối. Không điều gì dễ đánh giá. Không rõ liệu việc Tổng thống Trump đề cập đến khả năng sử dụng quân sự tại Venezuela hay Greenland là đe dọa thực sự, hay chỉ là đòn bẩy trong đàm phán. Câu hỏi lớn là tất cả những điều này sẽ tác động như thế nào đến vàng, dầu, và tất nhiên là BTC.

Cho đến hiện tại, giá dầu chưa phản ứng mạnh. Đúng là giá có lên xuống trong vài ngày qua, nhưng vẫn nằm trong biên độ thông thường. Nguyên nhân lớn là vì thị trường đang chờ phản ứng từ Trung Quốc và Nga.

Về dài hạn, nếu mọi thứ diễn ra đúng theo hướng mà Tổng thống Trump mong muốn, có thể dự đoán giá dầu sẽ giảm, do nguồn cung quay trở lại thị trường, bao gồm cả dầu Nga nếu chiến tranh Ukraine kết thúc. Khi nào điều đó xảy ra thì chưa ai biết, nhưng nguồn cung dầu tăng thường sẽ giúp hạ áp lực lạm phát.

Ở chiều ngược lại, nếu Mỹ tiến tới chi tiêu quy mô lớn cho Greenland, Venezuela hoặc các khoản chi tiêu quân sự, điều này đồng nghĩa với nợ công tăng cao hơn. Khi đó, Fed có thể buộc phải can thiệp, thậm chí in thêm tiền. Nếu kinh tế không đủ mạnh, Fed cũng có thể bị ép phải hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng.

Mọi thứ đang diễn ra rất nhanh, tương tự như các diễn biến về thuế quan năm ngoái. Thời gian là yếu tố then chốt đối với Tổng thống Trump khi bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần, và cử tri sẽ quan tâm đến kinh tế và lạm phát hơn bất kỳ điều gì khác, bao gồm cả sức khỏe của thị trường tài chính.

Cập nhật tình hình Mỹ - Venezuela

Các diễn biến gần đây cho thấy căng thẳng địa chính trị liên quan đến Mỹ và Venezuela đang lan rộng, không chỉ giới hạn trong khu vực Mỹ Latinh mà còn kéo theo phản ứng từ Trung Quốc, Nga và thậm chí mở rộng sang các vấn đề chiến lược khác như Greenland. Những thay đổi này đang tác động rõ rệt đến thị trường tài chính, năng lượng và kỳ vọng của nhà đầu tư.

Trước hết, thị trường Venezuela phản ứng rất mạnh với các biến động chính trị. Chỉ số chứng khoán chính IBC của Venezuela tiếp tục tăng 14,42% trong phiên mới nhất, nối tiếp mức tăng 50% của ngày trước đó và 16% trước nữa. Tính từ thời điểm xảy ra vụ bắt giữ tổng thống Maduro, chỉ số này đã tăng gần 100%. Đà tăng phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư rằng Venezuela có thể đón dòng vốn nước ngoài, cải thiện cơ sở hạ tầng và thay đổi chính sách theo hướng cởi mở hơn. Không chỉ chứng khoán, trái phiếu Venezuela cũng trở thành tâm điểm giao dịch rủi ro cao. Trái phiếu đáo hạn tháng 10/2026 đã tăng lên quanh mức 40 cent cho mỗi USD mệnh giá, gấp hơn hai lần so với tháng 8, nhờ kỳ vọng chuyển đổi chính trị nhanh hơn và khả năng tái cấu trúc nợ sau khi chính sách của Mỹ thay đổi.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn ở mức rất cao. Venezuela đã vỡ nợ từ cuối năm 2017, với tổng nợ của chính phủ và tập đoàn dầu khí quốc doanh PDVSA gần 100 tỷ USD, tương đương khoảng 119% GDP. Dù giá trái phiếu tăng mạnh so với đáy, chúng vẫn giao dịch dưới mệnh giá, phản ánh mức độ rủi ro lớn. Các tổ chức tài chính lớn như Fidelity và T. Rowe Price đang nắm giữ lượng đáng kể trái phiếu này, trong khi Barclays nâng xếp hạng lên mức trung lập nhưng cảnh báo dư địa tăng giá còn hạn chế. Điều này cho thấy sự hưng phấn hiện tại chủ yếu đến từ kỳ vọng chính trị, chứ chưa phải từ nền tảng kinh tế vững chắc.

Song song đó, Tổng thống Trump tuyên bố Venezuela sẽ chuyển từ 30 đến 50 triệu thùng dầu sang Mỹ, bán theo giá thị trường, nhưng toàn bộ dòng tiền sẽ do chính quyền Mỹ kiểm soát nhằm đảm bảo lợi ích cho cả người dân Mỹ và Venezuela. Kế hoạch này đã được chỉ đạo triển khai ngay lập tức, với dầu được vận chuyển thẳng về các cảng của Mỹ. Đi kèm là yêu cầu Venezuela cắt giảm quan hệ kinh tế với Trung Quốc, Nga, Iran và Cuba, đồng thời hợp tác gần như độc quyền với Mỹ trong sản xuất và xuất khẩu dầu, ưu tiên bán dầu nặng cho thị trường Mỹ. Nhà Trắng không phủ nhận thông tin này và cho biết mục tiêu là tạo đòn bẩy tối đa để buộc Venezuela hợp tác, từ kiểm soát nhập cư, chống buôn lậu, đến khôi phục hạ tầng dầu khí.

Những động thái này nhanh chóng vấp phải phản ứng mạnh từ Nga và Trung Quốc. Mỹ đã siết chặt phong tỏa dầu Venezuela, thu giữ nhiều tàu chở dầu thuộc diện bị trừng phạt, bao gồm cả các tàu trong “shadow fleet” thường xuyên đổi tên, đổi cờ để né lệnh cấm. Nga thể hiện lập trường cứng rắn khi hộ tống các tàu chở dầu liên quan đến Venezuela bằng tàu quân sự, thậm chí cả tàu ngầm. Trung Quốc, đối tác lớn của Venezuela và là bên nhập khẩu khoảng 8% dầu từ nước này, cũng chỉ trích Mỹ “bắt nạt và cưỡng ép”, cho rằng Washington đang dùng sức mạnh để chuyển hướng nguồn dầu về Mỹ.

Trong bối cảnh đó, Mỹ để ngỏ khả năng sử dụng quân đội để bảo vệ lợi ích dầu khí tại Venezuela, dù ngoại giao vẫn được nhấn mạnh là ưu tiên. Washington cũng kêu gọi các tập đoàn dầu khí Mỹ đầu tư hàng tỷ USD để tái thiết ngành năng lượng Venezuela. Tuy nhiên, đây là kỳ vọng dài hạn, bởi trong ngắn hạn, các doanh nghiệp dầu khí khó sẵn sàng rót vốn khi rủi ro địa chính trị còn leo thang và chưa có cam kết an ninh rõ ràng. Hiện Mỹ đã tăng hiện diện quân sự tại khu vực Caribe, nhưng khẳng định không ở trong tình trạng chiến tranh với Venezuela. Chevron hiện là công ty dầu khí Mỹ duy nhất còn hoạt động tại Venezuela theo giấy phép đặc biệt.

Câu chuyện dầu mỏ và an ninh năng lượng cũng gắn liền với bức tranh địa chính trị rộng hơn. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đang xem xét nhiều phương án để giành quyền kiểm soát Greenland, viện dẫn lý do an ninh quốc gia và hoạt động ngày càng gia tăng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực. Các nước châu Âu, đặc biệt là Đan Mạch, đã lên tiếng phản đối, khẳng định Greenland thuộc về người dân Greenland và Đan Mạch. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết mục tiêu chính thức vẫn là mua lại Greenland, không phải hành động quân sự, và sẽ gặp đại diện Đan Mạch trong thời gian tới. Trên các thị trường dự đoán, xác suất Mỹ kiểm soát một phần Greenland đã tăng đáng kể, cho thấy giới đầu tư bắt đầu tính đến các kịch bản trước đây bị xem là khó xảy ra.

Trong nước Mỹ, Tổng thống Trump cũng phát đi nhiều tín hiệu chính sách có tác động trực tiếp đến thị trường. Ông tuyên bố sẽ không cho phép các công ty quốc phòng chia cổ tức hoặc mua lại cổ phiếu cho đến khi họ tăng tốc sản xuất và đầu tư vào nhà máy, nhằm ưu tiên năng lực quân sự thay vì lợi ích cổ đông. Ngay sau phát biểu này, cổ phiếu các tập đoàn quốc phòng lớn như General Dynamics, Lockheed Martin và Northrop Grumman đã giảm khoảng 3%. Dù mới ở mức tín hiệu, động thái này được xem là bước đi mang màu sắc “kinh tế thời chiến”, siết kỷ luật tài chính và tăng quyền đàm phán của chính phủ với các nhà thầu quốc phòng.

Bên cạnh đó, Tổng thống Trump cũng đề xuất cấm các nhà đầu tư tổ chức lớn mua thêm nhà ở đơn lẻ tại Mỹ, với thông điệp “nhà là để ở, không phải cho tập đoàn”. Mục tiêu là giảm cạnh tranh từ các quỹ lớn, hạ áp lực giá nhà và giúp người dân, đặc biệt là người mua nhà lần đầu, có cơ hội sở hữu nhà trong bối cảnh giá nhà và lãi suất vay vẫn cao. Sau phát biểu này, cổ phiếu của các tổ chức như Invitation Homes, Blackstone, Apollo và BlackRock đồng loạt giảm. Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo lợi thế chính trị trước bầu cử giữa nhiệm kỳ, khi vấn đề nhà ở đang trở thành mối quan tâm lớn của cử tri.

Tổng thể, chuỗi sự kiện hiện nay cho thấy rủi ro địa chính trị, năng lượng và chính sách kinh tế đang leo thang rất nhanh, từ Venezuela, Trung Quốc, Nga cho tới châu Âu và thị trường nội địa Mỹ. Trong bối cảnh mọi thứ còn nhiều bất định, nhà đầu tư phần lớn đang ở trạng thái quan sát, bởi chưa rõ đâu là chiến lược dài hạn thực sự và đâu chỉ là đòn bẩy đàm phán. Tuy nhiên, có một điểm ngày càng rõ ràng: dầu mỏ, năng lượng và an ninh đang trở lại vị trí trung tâm của cuộc chơi toàn cầu, và những biến động này sẽ tiếp tục tác động sâu rộng đến thị trường tài chính và kinh tế trong thời gian tới.

Các thông tin khác:

• Discord đã âm thầm nộp hồ sơ IPO theo hình thức bảo mật tại Mỹ, cho phép công ty thăm dò điều kiện thị trường trước khi công bố thông tin tài chính. Hiện Discord đang phối hợp với các ngân hàng lớn như Goldman Sachs và JPMorgan để chuẩn bị cho đợt chào bán. Với hơn 200 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, Discord đã mở rộng từ nền tảng chat dành cho game thủ trở thành một nền tảng giao tiếp quy mô lớn.

• Polymarket đã ký thỏa thuận hợp tác độc quyền với Dow Jones nhằm đưa dữ liệu thị trường dự đoán theo thời gian thực lên các nền tảng truyền thông lớn. Theo đó, dữ liệu từ Polymarket sẽ được tích hợp vào The Wall Street Journal, Barron’s, MarketWatch và Investor’s Business Daily, dưới dạng module dữ liệu và một số ấn bản in. Dow Jones cũng dự kiến triển khai các tính năng mới như lịch công bố lợi nhuận doanh nghiệp dựa trên kỳ vọng của thị trường dự đoán. Polymarket hiện vận hành trên blockchain Polygon, trong khi Dow Jones là đơn vị sở hữu chỉ số DJIA và hệ sinh thái truyền thông tài chính hàng đầu.

• Rumble đã ra mắt Rumble Wallet, một ví crypto non-custodial cho phép người dùng tip cho creator bằng BTC, USDT và XAUT. Ví được tích hợp trực tiếp trong ứng dụng, người dùng tự quản lý private key, không cần thông qua ngân hàng hay nền tảng trung gian, với thanh toán được xử lý bởi MoonPay. Đây là lần triển khai thực tế đầu tiên của Tether Wallet Development Kit, trong bối cảnh Tether là một trong những nhà đầu tư lớn của Rumble và đã rót hàng trăm triệu USD vào nền tảng này.

• Các nhà phát triển Ethereum vừa thực hiện lần nâng blob thứ hai trong thời gian ngắn, nâng giới hạn từ 15 lên 21 blob, giúp các Layer 2 gộp được nhiều giao dịch hơn, qua đó giảm phí, tăng tốc độ và giảm áp lực nghẽn cho mạng chính, khiến phí gas ổn định hơn. Song song đó, Ethereum đang xem xét tăng gas limit từ 60 triệu lên 80 triệu để mỗi block xử lý được nhiều giao dịch và smart contract hơn. Xa hơn, trong năm 2026, bản nâng cấp Glamsterdam sẽ tiếp tục tập trung vào mở rộng quy mô, hướng tới gas limit rất cao và khả năng xử lý giao dịch song song, đưa Ethereum từ mô hình “một làn đường” sang “cao tốc nhiều làn”.