Thị Trường Căng Thẳng: Thuế Mới Gây Nhiễu Loạn, Vòng Xoáy Tiêu Cực & BTC ETF

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ cuối ngày thứ ba (24/02-US) tăng nhẹ ở cả ba chỉ số, trong đó, Nasdaq tăng nhiều nhất 0.94%. Hợp đồng vàng điều chỉnh nhẹ nhưng vẫn ở mức cao 5187 USD/ounce, bạc thì tăng nhẹ quanh 87.35 USD/ounce. Dầu đi ngang ở 66.25 USD/thùng khi chờ các tin mới xung quanh Mỹ - Iran.

Về tình hình Iran, Tổng thống Trump nói rằng ông ưu tiên đạt được thỏa thuận bằng con đường ngoại giao hơn là chiến tranh, nhưng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận thì Iran sẽ phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng.

Trong thứ ba, Austan Goolsbee, chủ tịch Fed chi nhánh Chicago cũng đã cho biết việc cắt giảm lãi suất nên chờ đến khi có bằng chứng rõ ràng rằng lạm phát đang quay trở lại mức 2%. Austan được đánh giá rộng rãi là một thành viên có quan điểm bồ câu trong Fed.

Với crypto, Bitcoin đã có thời điểm giảm xuống 62,000 USD và sau đó hồi lại quanh 65,000 USD. Các altcoin lớn cũng đồng loạt giảm rồi hồi lại theo BTC. Vốn hóa thị trường crypto quanh 2.26 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền vào các quỹ crypto spot ETF tại Mỹ trong ngày 24/02 ghi nhận trạng thái tích cực, với lực mua tập trung chủ yếu vào Bitcoin. Cụ thể, BTC ETF thu hút 257,7 triệu USD, dẫn đầu toàn thị trường. ETH ETF tiếp tục duy trì dòng vốn vào ở mức 9,23 triệu USD. Các quỹ XRP và SOL ETF lần lượt ghi nhận 3,04 triệu USD và 3,78 triệu USD. Trong khi đó, HBAR ETF thu hút thêm 655,17 nghìn USD, còn các quỹ DOGE, LINK, LTC và AVAX không phát sinh dòng tiền mới.

Thị trường chờ đợi sự rõ ràng hơn từ thuế quan 

Bài phát biểu thường niên tối nay của Tổng thống Trump đang là tâm điểm chú ý, khi giới đầu tư và thị trường kỳ vọng ông sẽ làm rõ định hướng chính sách kinh tế, đặc biệt liên quan đến thuế quan, lãi suất và triển vọng tăng trưởng. Trong bối cảnh đời sống người dân Mỹ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ lạm phát và chi phí sinh hoạt, kinh tế tiếp tục là ưu tiên hàng đầu, vượt lên trên các chủ đề khác như nhập cư, y tế, giáo dục hay địa chính trị. Những tuyên bố mới về thuế quan càng khiến thị trường thêm quan ngại, nhất là sau khi Nhà Trắng thông báo áp dụng mức thuế phổ quát mới theo Điều khoản 122, ban đầu là 10% rồi nâng lên 15%, nhưng văn bản thực tế gửi cho khối nhập khẩu lại ghi nhận mức 10% trong thời hạn 150 ngày, tạo ra nhiều mâu thuẫn và khó hiểu.

Sự thiếu nhất quán này làm dấy lên nghi vấn rằng Tổng thống Trump có thể đang sử dụng chiến thuật “nói cứng, làm mềm”, nhằm tạo sức ép chính trị và đàm phán, trong khi vẫn tránh gây cú sốc quá lớn cho thị trường. Dù có tin đồn Nhà Trắng đang chuẩn bị ban hành văn bản mới để nâng mức thuế lên 15%, hiện tại mức áp dụng chính thức vẫn là 10%, và mọi thứ còn phụ thuộc vào các thông báo tiếp theo. Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn mà ít người để ý nằm ở việc chính quyền vẫn có thể vận dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA). Dù Tòa án Tối cao đã hạn chế việc dùng đạo luật này để áp thuế, Tổng thống vẫn có thể sử dụng nó cho các biện pháp mạnh hơn như cấm vận, hạn chế nhập khẩu hoặc tịch thu hàng hóa, tạo ra sức ép kinh tế và địa chính trị rất lớn.

Trong bối cảnh bất định đó, các đối tác thương mại lớn như châu Âu và Ấn Độ đang có xu hướng trì hoãn đàm phán, do thiếu sự rõ ràng từ phía Mỹ. Nhà Trắng lại cảnh báo rằng việc trì hoãn có thể dẫn tới những động thái cứng rắn hơn, làm gia tăng rủi ro và biến động trên thị trường toàn cầu. Đồng thời, theo Wall Street Journal, chính quyền Trump còn cân nhắc mở rộng việc áp dụng Điều khoản 232 của Đạo luật Thương mại năm 1962, vốn cho phép đánh thuế theo từng ngành với lý do an ninh quốc gia, cho thấy khả năng các biện pháp bảo hộ có thể tiếp tục được đẩy mạnh. Tất cả những yếu tố này khiến triển vọng thương mại và thị trường tài chính vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, ít nhất cho tới khi các thỏa thuận lớn được ký kết và chính sách thuế quan trở nên rõ ràng hơn.

Dù chưa được xác nhận, thông tin này tiếp tục gây áp lực tâm lý lên thị trường tài chính, trong bối cảnh thuế quan liên tục quay trở lại sau mỗi lần tưởng như đã lắng xuống. Việc hoàn thuế cũng trở nên phức tạp khi nhiều doanh nghiệp, như FedEx, đã khởi kiện để đòi lại tiền thuế theo phán quyết của Tòa án Tối cao, nhưng quá trình pháp lý có thể kéo dài nhiều năm. Tổng thống Trump vẫn hứa phát hành séc 2.000 USD cho người dân từ nguồn thu thuế quan, song khả năng thực hiện bị nghi ngờ và mang màu sắc chính trị. Về dài hạn, yếu tố khiến chính quyền đau đầu nhất vẫn là lãi suất, do ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng và tâm lý thị trường.

Báo cáo về AI gây lo ngại

Thị trường cổ phiếu công nghệ và dịch vụ IT đã hồi phục nhẹ sau khi Anthropic trấn an lo ngại về tác động của AI lên các mô hình kinh doanh truyền thống. Trước đó, phát biểu về khả năng AI cải tiến và thay thế mã nguồn COBOL từng khiến nhiều cổ phiếu như IBM giảm mạnh. Anthropic cho biết họ đã ký hợp tác với các doanh nghiệp lớn như Salesforce, Intuit, DocuSign, LegalZoom và Google để triển khai AI agent, giúp tự động hóa quy trình nhưng vẫn cần nền tảng dịch vụ hiện có. Thông tin này giúp nhà đầu tư bớt lo ngại AI sẽ sớm thay thế hoàn toàn các dịch vụ truyền thống, qua đó hỗ trợ giá cổ phiếu hồi phục.

Tuy nhiên, trong ngày qua thì báo cáo Citrini đã công bố báo cáo cảnh báo rủi ro AI có thể gây mất việc làm và làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu. 

Báo cáo Citrini, được công bố vào tháng 2 năm 2026 bởi Citrini Research, đưa ra một kịch bản giả định trong đó sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo dẫn đến tình trạng mất việc làm hàng loạt trong khối lao động văn phòng, làm suy yếu chi tiêu tiêu dùng và có thể khiến chỉ số S&P 500 giảm tới 38% vào năm 2028.

Báo cáo cho rằng các doanh nghiệp có thể rơi vào một “vòng lặp phản hồi tiêu cực” khi thay thế người lao động bằng AI và tái đầu tư khoản tiết kiệm đó vào tự động hóa nhiều hơn, từ đó tạo ra “Ghost GDP”, tức là giá trị kinh tế không lưu thông trong nền kinh tế thực vì AI và robot không chi tiêu như con người. Báo cáo cũng chỉ ra rủi ro đối với các lĩnh vực như dịch vụ IT, thanh toán và nền tảng kinh tế chia sẻ, đồng thời đề xuất chính phủ nên cân nhắc áp dụng thuế AI đối với phần lợi ích và khoản tiết kiệm mà doanh nghiệp có được từ AI để bù đắp cho tình trạng mất việc làm.

Được viết bởi James van Geelen và Alap Shah, nghiên cứu này được xem là một bài tập tư duy hơn là một dự báo, nói cách khác, đây chỉ là một kịch bản chứ không phải một dự đoán. Tuy nhiên, báo cáo đã gây lo ngại cho nhiều nhà đầu tư và bị nhiều chuyên gia chỉ trích là quá bi quan, khi cho rằng AI cũng sẽ tạo ra việc làm mới và việc thay thế lao động trên diện rộng khó xảy ra trong ngắn hạn.

Suy nghĩ của Thuận

Nhiều ý kiến cho rằng các báo cáo về tác động của AI đang quá bi quan, bởi trong ngắn hạn, việc AI thay thế lao động trên diện rộng là rất khó xảy ra và công nghệ này cũng có thể tạo ra nhiều việc làm mới. Quan điểm này không sai, bởi ngay cả hiện tại, AI cũng chưa thể thay thế ngay lập tức các công ty cung cấp dịch vụ phần mềm, mà chỉ dần hỗ trợ và tối ưu quy trình. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng hơn vào lịch sử phát triển của thế giới, có thể thấy rằng cứ mỗi 20–30 năm, xã hội lại trải qua những biến đổi rất lớn. Những thứ ngày nay trở nên không thể thiếu thì cách đây vài thập kỷ gần như chưa từng tồn tại, điển hình như internet, thương mại điện tử, mạng xã hội và giờ là AI.

Khi internet ra đời, cũng từng có lo ngại rằng nhiều ngành nghề sẽ biến mất và thực tế một phần đã xảy ra, khi nhiều trung tâm mua sắm truyền thống suy thoái hoặc đóng cửa. Tuy nhiên, song song với đó, hàng loạt công việc mới đã được tạo ra trong các tập đoàn lớn như Amazon, Google, Apple, IBM hay Nvidia, với hàng trăm nghìn lao động toàn cầu. Điều này cho thấy, dù một số công việc cũ mất đi, những cơ hội mới vẫn xuất hiện, thậm chí ở quy mô lớn hơn. Nhiều ngành nghề hiện nay như marketing kỹ thuật số, chỉnh sửa video, sáng tạo nội dung hay các dịch vụ trực tuyến đều không tồn tại trong quá khứ, và khó có thể hình dung trước khi internet bùng nổ.

Tuy vậy, rủi ro lớn nhất nằm ở giai đoạn chuyển đổi. Tương tự thời kỳ cách mạng công nghiệp khi máy móc và robot thay thế phần lớn lao động thủ công, quá trình AI phổ biến rộng rãi có thể khiến nhiều người mất việc trong ngắn hạn, trước khi các ngành nghề mới kịp hình thành. Đây là thách thức đặc biệt nghiêm trọng với những sinh viên mới ra trường, khi kiến thức học tập có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu trong môi trường công nghệ thay đổi quá nhanh. Do đó, dù có thể lạc quan về tương lai dài hạn, xã hội vẫn cần chuẩn bị các biện pháp hỗ trợ trong giai đoạn chuyển tiếp, mà giải pháp khả dĩ nhất có thể vẫn là các chính sách kích thích và bơm tiền để giảm bớt cú sốc kinh tế.

Dòng tiền vào BTC spot ETF rút mạnh những tháng gần đây

Khi dòng tiền vào ra của Bitcoin ETF trong tháng này liên tục chuyển đổi giữa âm và dương, chúng ta cần nhìn rộng hơn để thấy bức tranh tổng thể, vì dữ liệu theo ngày không phản ánh đầy đủ bối cảnh thị trường.

Nhìn chung, Bitcoin ETF đã trải qua ba tháng rất tệ:

• Tháng 11/2025: khoảng 3,5 tỷ USD bị rút ra

• Tháng 12/2025: khoảng 1,09 tỷ USD bị rút ra

• Tháng 1/2026: khoảng 1,1 tỷ USD bị rút ra

Vào tháng 10/2025, tổng vốn hóa của thị trường Bitcoin ETF tại Mỹ vào khoảng 62,7 tỷ USD. Tính đến hiện tại, con số này đã giảm xuống còn khoảng 53,7 tỷ USD, tương đương mức giảm gần 14%.

Giống như bất kỳ thị trường nào, luôn có nhà đầu tư dài hạn và ngắn hạn, người tin tưởng và người chỉ tham gia theo phong trào. Dòng tiền rút ra gần đây phản ánh những nhà đầu tư không còn muốn tiếp xúc với Bitcoin thông qua ETF trên Phố Wall do giá giảm và điều kiện kinh tế vĩ mô không thuận lợi.

Mặc dù tốc độ rút vốn đã chậm lại kể từ tháng 11, nhưng vẫn duy trì trên 1 tỷ USD mỗi tháng. Đây vẫn là áp lực lớn đối với thị trường OTC trong bối cảnh nhu cầu yếu. Để giá có thể bắt đầu hồi phục, dòng tiền rút ra cần tiếp tục giảm, những người muốn thoát hàng đã bán xong.

Dù bị rút vốn mạnh trong thời gian qua, khoảng 86% dòng tiền vẫn còn nằm trong các ETF này. Điều này khá đáng chú ý, nhất là khi Bitcoin đã giảm khoảng 50% so với đỉnh, nhưng phần lớn nhà đầu tư trên Phố Wall vẫn chưa bị rung lắc rời khỏi thị trường.

Các thông tin khác:

• Theo Financial Times, nhóm cố vấn “Board of Peace” do Tổng thống Donald Trump dẫn dắt đang đề xuất phát hành một stablecoin neo theo USD để sử dụng tại Gaza, nhằm hỗ trợ chi trả, nhận viện trợ và giao dịch trong bối cảnh hệ thống ngân hàng gần như tê liệt. Stablecoin có thể giúp người dân tiếp cận tiền số thay thế tiền mặt và ngân hàng truyền thống, với sự giám sát từ “Board of Peace” và chính quyền tạm thời. Tuy nhiên, kế hoạch này làm dấy lên lo ngại về khả năng bị theo dõi, kiểm soát giao dịch và những hạn chế từ hạ tầng internet yếu kém tại Gaza.

• Coinbase đã triển khai giao dịch cổ phiếu và ETF cho người dùng tại Mỹ, cho phép giao dịch cả cổ phiếu và crypto trên cùng nền tảng theo mô hình 24/5, không thu phí hoa hồng. Người dùng có thể dùng USD hoặc USDC và mua cổ phiếu lẻ từ 1 USD, đồng thời cạnh tranh trực tiếp hơn với Robinhood. Việc mở rộng ngoài crypto giúp Coinbase giảm phụ thuộc vào giá Bitcoin. Công ty hợp tác với Yahoo Finance và Apex Fintech Solutions, đồng thời có kế hoạch bổ sung thêm cổ phiếu và nghiên cứu cổ phiếu token hóa trong tương lai.

• Ethereum Foundation đã bắt đầu đem một phần quỹ dự trữ đi staking, khởi đầu với khoản gửi 2016 ETH và dự kiến sẽ staking tổng cộng khoảng 70,000 ETH. Toàn bộ phần thưởng staking sẽ được đưa trở lại quỹ. Hiện tại, tổ chức này đang nắm giữ khoảng 209,470,000 ETH.

• Báo Mainichi cho biết Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã bày tỏ lo ngại về việc tiếp tục tăng lãi suất trong cuộc gặp với Thống đốc BOJ Kazuo Ueda, cho thấy khả năng xuất hiện căng thẳng về chính sách tiền tệ. Trong khi đó, ông Ueda nói cuộc gặp chỉ mang tính trao đổi chung, nhưng thị trường vẫn nghĩ BOJ có thể tăng lãi suất sớm từ tháng 3 hoặc 4, với dự báo đạt 1% vào giữa năm 2026 theo khảo sát của Reuters.

• Tập đoàn điện lực Pháp Engie đang cân nhắc bổ sung các trung tâm dữ liệu đào Bitcoin hoặc hệ thống lưu trữ pin tại nhà máy điện mặt trời Assu Sol ở Brazil nhằm tận dụng lượng điện dư thừa, giảm lãng phí do hạn chế truyền tải từ lưới điện và cải thiện hiệu quả lợi nhuận của dự án.

• Người quản lý phá sản của Terraform Labs đã kiện Jane Street, cáo buộc quỹ này sử dụng thông tin nội bộ để giao dịch đón đầu và trục lợi trong giai đoạn TerraUSD mất neo năm 2022. Terraform cho rằng Jane Street đã lợi dụng các mối quan hệ thị trường để thao túng giao dịch, trong khi phía Jane Street bác bỏ và khẳng định đây chỉ là nỗ lực “vét tiền”, đổ lỗi cho gian lận từ ban lãnh đạo Terraform. Vụ việc làm dấy lên nhiều tranh cãi mới, trong bối cảnh Jane Street cũng bị đồn đoán liên quan đến các đợt sập mạnh của Bitcoin và hoạt động mua mạnh ETF Bitcoin, còn Terraform trước đó cũng đã kiện Jump Trading với cáo buộc tương tự.