Xung Đột My - Iran Leo Thang Nhưng Một Sự Chuyển Dịch Lớn Đang Diễn Ra Trong Crypto

Tình hình thị trường

Bitcoin ngày qua giảm nhẹ quanh 62,000 USD đến 63,000 USD. Các altcoin lớn hầu hết điều chỉnh theo. Vốn hóa thị trường crypto giảm còn 2.17 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền Crypto Spot ETF tại Mỹ (Tuần 28/2026) cho thấy dòng vốn vào trở lại. Cụ thể, Bitcoin Spot ETF ghi nhận dòng tiền vào ròng 197.4 triệu USD, với tổng khối lượng giao dịch đạt 77.42 tỷ USD. Ethereum Spot ETF tiếp tục duy trì xu hướng tích cực khi thu hút 84.42 triệu USD, cùng khối lượng giao dịch 9.59 tỷ USD. Ở nhóm altcoin, Solana Spot ETF ghi nhận dòng tiền vào 934 nghìn USD, với khối lượng giao dịch 901.38 triệu USD. Trong khi đó, XRP Spot ETF bị rút ròng 7.18 triệu USD, dù khối lượng giao dịch vẫn đạt 996.65 triệu USD.

Mỹ và Iran tiếp tục căng thẳng

Diễn biến đáng chú ý nhất của thị trường hiện nay vẫn là căng thẳng giữa Mỹ và Iran, đặc biệt liên quan đến khu vực eo biển Hormuz. Tuần qua, Mỹ cáo buộc Iran tấn công các tàu thuyền qua lại khu vực này, cho rằng hành động đó vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 60 ngày giữa hai bên. Sau đó, Mỹ tiến hành các cuộc không kích, Iran đáp trả và các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, phần lớn những phát biểu cứng rắn từ hai phía mang tính chính trị và truyền thông nhiều hơn, trong khi điều nhà đầu tư cần quan tâm là tác động thực tế đến thị trường.

Vấn đề cốt lõi hiện không còn nằm ở chương trình hạt nhân mà là bất đồng trong cách diễn giải thỏa thuận liên quan đến việc lưu thông qua eo biển Hormuz. Mỹ cho rằng tàu thuyền phải được tự do qua lại mà không bị Iran kiểm soát hay thu phí. Ngược lại, Iran đồng ý không thu phí nhưng vẫn yêu cầu tàu thuyền di chuyển theo các tuyến do nước này quy định nhằm duy trì quyền quản lý khu vực. Việc một số tàu không tuân thủ quy định đã trở thành nguyên nhân dẫn đến các vụ tấn công và làm gia tăng căng thẳng.

Đối với Iran, việc duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz còn là một lợi thế quan trọng trong quá trình đàm phán tương lai. Trong khi đó, Mỹ không chấp nhận để một tuyến hàng hải quốc tế bị kiểm soát bởi Iran. Đây được xem là điểm bất đồng lớn nhất hiện nay và sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tiến trình đàm phán giữa hai bên.

Bên cạnh đó, các nỗ lực ngoại giao vẫn được duy trì với sự tham gia của các quốc gia trung gian nhằm đưa Mỹ và Iran quay lại bàn đàm phán. Theo đánh giá của Thuận, bất đồng hiện nay phần lớn xoay quanh vấn đề lợi ích kinh tế, đặc biệt là quyền kiểm soát eo biển Hormuz và nguồn tài chính phục vụ quá trình tái thiết của Iran. Vì vậy, vẫn có cơ sở để kỳ vọng hai bên sẽ ưu tiên đàm phán thay vì tiếp tục leo thang căng thẳng. Hiện tại, phản ứng của Bitcoin cho thấy tâm lý thị trường vẫn tương đối ổn định và cần chờ thêm diễn biến của các thị trường tài chính trong tuần để có đánh giá đầy đủ hơn.

Saylor và Adam Back phản đối BIP 110

Hai nhân vật có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng Bitcoin là Michael Saylor và Adam Back đã lên tiếng phản đối đề xuất Bitcoin Improvement Proposal (BIP) 110. BIP là cơ chế để cộng đồng đề xuất nâng cấp Bitcoin. Dù đề xuất này không ảnh hưởng đến số Bitcoin người dùng đang nắm giữ, nó gây tranh cãi vì liên quan đến việc có nên hạn chế một số loại dữ liệu như Ordinals hay NFT trên blockchain.

Tranh luận xoay quanh hai quan điểm. Một bên cho rằng các dữ liệu này làm tăng spam, đẩy phí giao dịch lên cao và ảnh hưởng đến mục đích cốt lõi của Bitcoin là chuyển giá trị. Ngược lại, Michael Saylor và Adam Back cho rằng Bitcoin phải là một mạng lưới mở, không ai có quyền quyết định loại dữ liệu nào được phép lưu trữ. Miễn là người dùng trả phí giao dịch thì họ có quyền sử dụng mạng lưới.

Thuận cũng đồng tình với quan điểm này và bổ sung rằng việc Bitcoin có thêm nhiều ứng dụng sẽ giúp tăng phí giao dịch, tạo nguồn thu cho thợ đào khi phần thưởng khối tiếp tục giảm sau mỗi chu kỳ halving. Ngoài ra, các doanh nghiệp như ETF, sàn giao dịch và các dịch vụ tài chính cũng có động lực hỗ trợ mạng lưới Bitcoin vì hoạt động kinh doanh của họ phụ thuộc vào sự tồn tại của hệ sinh thái này.

Trong một cuộc phỏng vấn, giáo sư tài chính Campbell Harvey cho rằng tiềm năng lớn nhất của crypto nằm ở các ứng dụng tạo ra giá trị thực như token hóa tài sản và stablecoin, thay vì chỉ tập trung vào Bitcoin. Theo ông, Bitcoin nên được xem là một tài sản độc lập để đa dạng hóa danh mục, thay vì gọi là "vàng kỹ thuật số" hay "tiền điện tử", vì những cách gọi này dễ tạo ra sự phản đối từ hệ thống tài chính truyền thống.

Ông cũng cảnh báo về rủi ro các cuộc tấn công 51% trong bối cảnh thị trường phái sinh phát triển, khi kẻ tấn công có thể kết hợp bán khống với việc gây hoảng loạn để trục lợi. Tuy nhiên, đây chỉ là rủi ro cần theo dõi chứ chưa phải kịch bản có khả năng xảy ra cao.

Cuối cùng, Campbell Harvey nhận định nhiều chỉ báo kinh tế truyền thống đang dần mất hiệu quả vì thị trường đã chủ động điều chỉnh hành vi dựa trên các tín hiệu đó. Điều này cho thấy nhà đầu tư không nên phụ thuộc tuyệt đối vào bất kỳ mô hình hay chỉ báo nào khi đưa ra quyết định đầu tư.

Các thông tin khác:

• Empery Digital đã bán 1,400 BTC, thu về khoảng 87.1 triệu USD, nhằm đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại Mỹ. Sau giao dịch, công ty còn nắm giữ 1,514 BTC và cho biết chưa có kế hoạch mua thêm. Động thái này phản ánh xu hướng của nhiều công ty từng tích trữ Bitcoin thông qua SPAC trong năm 2025, khi một số doanh nghiệp bắt đầu bán bớt tài sản số để chuyển hướng sang đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo do giá cổ phiếu suy giảm.

• Apple vừa kiện OpenAI, cáo buộc công ty này có hành vi đánh cắp bí mật thương mại để xây dựng mảng phần cứng AI. Theo đơn kiện, Apple cho rằng một số cựu nhân viên đã mang theo tài liệu mật, thậm chí bị cáo buộc được yêu cầu mang linh kiện Apple đến phỏng vấn tại OpenAI. Apple còn nói đã cảnh báo OpenAI từ tháng 2 nhưng không nhận được phản hồi. Đây mới chỉ là cáo buộc từ Apple và chưa phải kết luận của tòa án. OpenAI phủ nhận hành vi sai trái.

• MARA là công ty vốn chuyên về khai thác Bitcoin, đang đầu tư vào hạ tầng điện quy mô khoảng 2 GW nhằm phục vụ cả hoạt động đào Bitcoin và các trung tâm dữ liệu AI. Khác với chu kỳ 2018, khi nhiều công ty đào nhỏ phải đóng cửa do lợi nhuận sụt giảm, các doanh nghiệp hiện nay có thêm lựa chọn chuyển một phần năng lực sang AI để duy trì hoạt động trong giai đoạn thị trường khó khăn. 

• Công ty Empery Digital đã bán khoảng một nửa lượng Bitcoin nắm giữ để huy động vốn đầu tư vào hạ tầng AI. Động thái này phản ánh thực tế rằng việc chuyển đổi từ đào Bitcoin sang AI không chỉ cần nguồn điện mà còn đòi hỏi khoản đầu tư lớn vào máy chủ và phần cứng chuyên dụng. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp phải bán bớt tài sản số để có nguồn vốn thực hiện chiến lược mới. Đây không hoàn toàn là tín hiệu tiêu cực mà cho thấy các công ty đang tìm cách thích ứng và cân bằng giữa hai lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng dài hạn.